Άρση Lockdown: Ασφαλές άνοιγμα με όρθια και ζωντανή κοινωνία

*Γράφει ο Παύλος Χρηστίδης – Εκπρόσωπος Τύπου του ΚΙΝ.ΑΛ.

Η πανδημία δεν άφησε περιθώρια για ψευδαισθήσεις. Επιτάχυνε και μεγέθυνε τις εξελίξεις, έριξε τις μάσκες, αποκάλυψε τις δυνατότητες και την ποιότητα των κομμάτων. Όσοι είχαν μάθει να διαμαρτύρονται, συνέχισαν να διαμαρτύρονται. Έδειξε και ανέδειξε όσους ολιγώρησαν, όσους κορόιδευαν και δεν έπρατταν όσο ήταν καιρός τα αυτονόητα, όσους σέρβιραν φύκια για μεταξωτές κορδέλες περιεπιτελικότητας και πειθαρχίας μιας στρατηγικής που μόνο μπαλώματα και τρύπες έκρυβε τελικά. Οι ευδαίμονες συνδαιτημόνες της εύφορης κοιλάδας φωτογραφίζονταν με φόντο την υπέροχη καλντέρα την ίδια ώρα που οι νεόπτωχοι εργαζόμενοι συνωστίζονταν στα ταμεία ανεργίας αδυνατώντας να καλύψουν και τα ελάχιστα, αλλά ας όψεται η σημερινή Κυβέρνηση που με τους φίλους της, δεν έχασαν χρόνο.

Το νέο μοντέλο επιτελικής διακυβέρνησης απέτυχε τελικά να συγκρατήσει ή να προβλέψει το δεύτερο κύμα κορωνοϊού, δεν πιστεύει στο ΕΣΥ και τους ανθρώπους του, βλέπει αφ’ υψηλού το κοινωνικό κράτος, συγκεντρώνει εξουσίες και βάφει γαλάζια τη δημόσια διοίκηση.
Αντιστρατεύεται και μάχεται όλα όσα πρεσβεύουν οι ιδρυτικές αξίες και πολιτικές του ΠΑΣΟΚ και του Κινήματος Αλλαγής: την απελευθέρωση του ανθρώπου, το φρένο στην εκμετάλλευση, το βάθεμα της δημοκρατίας, την εθνική αξιοπρέπεια, την κοινωνική κινητικότητα και δικαιοσύνη.
Βασικό κριτήριο για κάθε ειδικό της υγείας, ώστε να εκτιμήσει την πορεία της πανδημίας είναι η θετικότητα και η ιχνηλάτηση, δηλαδή ο αριθμός των “ορφανών” κρουσμάτων. Το σύστημα ιχνηλάτησης της Κυβέρνησης απέτυχε. Γιατί τον Αύγουστο τα ορφανά κρούσματα ήταν περίπου τα μισά, ενώ πριν το lockdown φτάσαμε στο 85% και σήμερα περίπου στο 70%.

Άρα χωρίς μαζικά τεστ, οι Αρχές δεν μπορούν να δημιουργήσουν υγειονομικό προφίλ σε κάθε περιοχή, άρα δεν μπορούν να ιχνηλατήσουν, δεν μπορούν να προχωρήσουν σε ασφαλές άνοιγμα των δραστηριοτήτων. Αν δεν ξέρουν 7 στους 10 πολίτες που κόλλησαν τον ιό, τότε δεν μπορούν να εφαρμοστούν στοχευμένες παρεμβάσεις, με αποτέλεσμα να φτάνουμε στο οριζόντιο (και άδικο) μέτρο του lockdown, με όσες συνέπειες έχει αυτό για την κοινωνία και την οικονομία.
Για να αντιληφθούμε πόσο σημαντικοί είναι οι “ιχνηλάτες”, σύμφωνα με τις οδηγίες του αμερικανικού κέντρου για την πρόληψη και έλεγχο των νόσων, απαιτούνται από 15 έως 30 ιχνηλάτες ανά 100.000 πληθυσμού, ανάλογα με τη φάση της επιδημίας. Είχαμε τονίσει και προειδοποιήσει για το γεγονός ότι στο Κέντρο Ιχνηλάτησης της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας εργάζονται περίπου 190 άτομα, αποσπασμένοι από υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας, της Πυροσβεστικής και του Λιμενικού. Αν η χώρα μας ακολουθούσε τις διεθνείς οδηγίες, ο αριθμός των ιχνηλατών θα έπρεπε να κυμαίνεται μεταξύ 2.500-3.000, ειδικά σε φάση έξαρσης και να αποτελείται από άτομα με ιατρικές γνώσεις, όχι μόνο από σώματα ασφαλείας.

Είναι σαφές λοιπόν ότι δεν μπορούμε να κινούμαστε διαρκώς με αυτόν τον τρόπο και να αναβάλλουμε διαρκώς τις ζωές μας. Και ότι πρέπει να δρομολογήσουμε το σταδιακό άνοιγμα της κοινωνικής και οικονομικής ζωής με ασφάλεια, χωρίς να διακινδυνεύσουμε μια νέα εξάπλωση, όπως λανθασμένα έκανε η Κυβέρνηση με την Θεσσαλονίκη το τριήμερο του Αγίου Δημητρίου. Γι’ αυτό και παρουσιάσαμε το σχέδιο άμεσης εφαρμογής, για το ‘άνοιγμα με ασφάλεια’, που ήδη εφαρμόζεται σε Σλοβακία και Αυστρία και σταδιακά εισάγεται στην συζήτηση και στη χώρα μας από ειδικούς, όπως ο κ. Μόσιαλος.
Το σχέδιο αυτό λέει το εξής: ότι με μαζικά τεστ σε έναν νομό και επανάληψή τους μετά από 20 μέρες, το Κράτος αποκτά πλήρη υγειονομική εικόνα και μπορεί να “στεγανοποιήσει” την περιοχή, επιτρέποντας το εσωτερικό της άνοιγμα. Εφόσον και όμοροι νομοί βελτιώνονται, τότε το άνοιγμα μπορεί να επεκταθεί, πχ, σε όλη την Περιφέρεια ή σε συγκεκριμένες ζώνες. Διατηρώντας τα γενικά μέτρα (μάσκα, περιορισμό κινήσεων, τηλεργασία), μπορούμε σταδιακά να “απελευθερώσουμε” περιοχές ή περιφέρειες που δεν είναι φορτωμένες με κρούσματα.

Ποιο είναι το κλειδί για να πετύχει το άνοιγμα με ασφάλεια; Τα μαζικά τεστ με μέριμνα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, με κινητά συνεργεία, ακόμη και στο σπίτι ή σε ειδικές δομές, ώστε να έχουμε πλήρη εικόνα για κάθε περιοχή και να απελευθερώνουμε σταδιακά κοινωνικές και οικονομικές δραστηριότητες. Αυτή είναι η τάση που θα δούμε στην Ευρώπη. Δείτε για παράδειγμα τον πίνακα, όπου φαίνεται η σημασία των τεστ, αλλά και πως έχουν ήδη αρχίσει να διαχειρίζονται την κατάσταση Σλοβακία και Αυστρία, όπου στην τελευταία θα γίνουν 7 εκ. τεστ αντιγόνων, σε ένα εθνικό σχέδιο για τεστ που ανακοίνωσε η Κυβέρνηση. Άρα καλούμε την Κυβέρνηση να υιοθετήσει την στρατηγική μας και να δώσει ανάσα στους πολίτες και στην οικονομία.

Με την εμφάνιση των πρώτων κρουσμάτων κορονοϊού στην Ελλάδα, η Φώφη Γεννηματά και το Κίνημα Αλλαγής είχαμε πρώτοι επισημάνει την αναγκαιότητα των μαζικών τεστ, σε ευθυγράμμιση με την αντίληψη του ΠΟΥ. Απο τότε, σε κάθε δημόσια παρέμβαση της προέδρου , που αφορά το υγειονομικό σκέλος διαχείρισης του κορονοϊού, το τρίπτυχο τεστ τεσττεστ, είναι η προμετωπίδα της πρότασης μας. Γιατί; Τότε, για πρώτη φορά αναδεικνύεται και το τεράστιο ζήτημα του κόστους, με τα τεστ σε ιδιωτικά θεραπευτήρια, να φτάνουν έως τα 300 ευρώ το τεστ
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση απορρίπτει οποιαδήποτε συζήτηση για διατίμηση στην τιμή των τεστ, με συνέπεια για 8 μήνες τα rapidtest που στην χονδρική έχουν τιμή 5-7 ευρώ να πωλούνται 40-60 ευρώ και αντιδραστήρια των μοριακών που στην χονδρική πωλούνται μεταξύ €13-15, να κοστίζουν 70-120 ευρώ τους τελευταίους μήνες, ενώ κατα την πρώτη φάση έφτασαν έως και τα 300€ ανα τεστ.

Η κυβέρνηση όμως, δεν κάνει τίποτα.
Παρότι το Κίνημα Αλλαγής από την αρχή της πανδημίας έχει επανειλημμένως ζητήσει με κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις την διατίμηση των διαγνωστικών τεστ αλλά και την κάλυψή του κόστους από τον ΕΟΠΥΥ, η κυβέρνηση με την αδράνειά της επί 8 μήνες επέτρεψε την κερδοσκοπία των ιδιωτικών διαγνωστικών κέντρων, τα οποία κοστολογούν το εν λόγω τεστ κατά το δοκούν.
Μόλις πρόσφατα η κυβέρνηση αποφάσισε να διατιμήσει τόσο το rapidtest όσο και το τεστ μοριακού ελέγχου και να περιορίσει την μεγάλη οικονομική επιβάρυνση που συνεπάγεται για τον οικογενειακό προϋπολογισμό η πραγματοποίηση του τεστ σε ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα.
Η διατίμηση λοιπόν, έρχεται πολύ αργά και χωρίς να συνοδεύεται από προβλέψεις αναγκαίες για την εφαρμογή της για το δημόσιο συμφέρον, όπως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση τους και η πρόβλεψη αποζημίωσης από τον ΕΟΠΥΥ με μηδενική συμμετοχή του πολίτη. Επιπλέον, μέχρι σήμερα δεν έχει υπολογιστεί η οικονομική επιβάρυνση των πολιτών από την αργοπορημένη διατίμηση των τεστ, ούτε έχει παρασχεθεί η οποιαδήποτε δικαιολογία για την καθυστερημένη απόφαση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε αυτήν.

Σε όλα τα παραπάνω θα πρέπει να προστεθούν και οι αντιδράσεις που έχει προκαλέσει η εν λόγω απόφαση στα ιδιωτικά εργαστήρια, καθώς όπως υποστηρίζουν προκύπτει μεγάλη δυσαρμονία μεταξύ του πλαφόν και των τιμών που ισχύουν στην αγορά με συνέπεια όπως ισχυρίζονται οι ιδιώτες «να μπαίνουν μέσα» και ιδίως τα μικρά διαγνωστικά εργαστήρια. Το γεγονός αυτό ενέχει τον κίνδυνο της δραματικής μείωσης της διενέργειας rapid και μοριακών τεστ από τον ιδιωτικό τομέα και κατ’ επ’έκταση ενδεχόμενη αύξηση της διασποράς του ιού στην κοινότητα.
Αυτή η τιμή δημιουργεί δύο μεγάλα προβλήματα. Αφενός, αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για τον έλεγχο της διασποράς. Λαμβάνοντας υπόψη, πως η οικογένεια είναι η κύρια δομή μετάδοσης, μια τετραμελής οικογένεια θα έπρεπε να δώσει μισό μισθό, κάτι προφανώς αδύνατο για αρκετούς συμπολίτες μας. Αφετέρου, προκύπτει προφανής αισχροκέρδεια με εκατομμύρια ευρώ να καταλήγουν στα χέρια λίγων. Για περίπου δηλαδή 7-8 μήνες, η μέση τιμή των μοριακών τεστ σε ιδιωτικά πολυιατρείακυμαινοταν από 80 έως 100 ευρώ, και 110 με 130 ευρώ αν οι πολίτες ζητούσαν να έρθει στην κατοικία τους νοσηλευτής που θα τους έκανε το τεστ.

Αυτή η ανεπάρκεια, που στοιχίζει στον πλήρη έλεγχο της διασποράς και της ιχνηλάτησης, σε οποιοδήποτε άλλο κράτος θα οδηγούσε σε παραιτήσεις. Αυτή η αισχροκέρδεια σε οποιοδήποτε άλλο κράτος θα οδηγούσε στην παρέμβαση της επιτροπής Ανταγωνισμού και της δικαιοσύνης. Υπάρχει, λοιπόν, μείζον ηθικό και πολιτικό θέμα για τη ΝΔ, που συμπυκνώνεται στα ακόλουθα ρητορικά ερωτήματα:
Πόσοι χιλιάδες ακόμα θα είχαν έγκαιρα πρόσβαση σε τεστ;
Πόσα κρούσματα θα βρίσκαμε νωρίτερα;
Πόσο πιο έγκαιρα θα είχαμε μέτρα σε Θεσσαλονίκη, Σέρρες, Δράμα, Λάρισα;
Και εν τελεί, πόσο καλύτερο έλεγχο της πανδημίας θα πετυχαίναμε;
Η χώρα δεν μπορεί να κλειστεί μέσα περιμένοντας το εμβόλιο.
Προϋπόθεση όμως για να μη συμβεί αυτό χωρίς θύματα είναι το θέμα των μαζικών τεστ και της σωστής ιχνηλάτησης να διορθωθούν άμεσα για να είναι το άνοιγμα ασφαλές για όλους.

Γιατί μόνο έτσι θα μπορούμε να μπούμε σε συγκεκριμένες περιοχές, που σήμερα φαίνονται προς το παρόν να μην έχουν μεγάλο επιδημιολογικό φορτίο.
Αν μετά από μαζικά τεστ επιβεβαιωθεί αυτό, μπορούμε να ανοίγουν σταδιακά, στεγανοποιώντας τις ταυτόχρονα με πολύ αυστηρή απαγόρευση μετακινήσεων από και προς κόκκινες περιοχές. Είναι στην ίδια κατεύθυνση η πρόταση μας με αυτό που συμπωματικά λίγες μέρες μετά από εμάς ο κ. Μόσιαλος αλλά και άλλοι επιστήμονες αρχίζουν να βάζουν σε δημόσια συζήτηση. Ας ακούσουν λοιπόν οι ιθύνοντες και ας αρχίσουν αν εφαρμόζουν τις προτάσεις μας.

Προτεινόμενα για εσάς