Το Ανθρώπινο και Οικονομικό των Πολέμων κατά της Τρομοκρατίας

Του Ιωάννη Αθ. Μπαλτζώη*

Έκπληκτη η ανθρωπότητα παρακολούθησε την ταπεινωτική και εσπευσμένη αποχώρηση της υπερδύναμης (ΗΠΑ) και των συμμάχων τους από το Αφγανιστάν, μια αποχώρηση που ισοδυναμούσε με παραδοχή ήττας και η οποία μας προβληματίζει για πολλούς λόγους.
Όπως το ότι μια χώρα παραδόθηκε αμαχητί από τους επικυρίαρχους στα χέρια αυτών που εναντίον των έγινε η επιχείρηση του 2001, δηλαδή σε αυτούς που ονομάσθηκαν «τρομοκράτες, σκοταδιστές, δολοφόνους» κλπ., καθώς και την νέα κατάσταση (πολιτική και στρατιωτική) που κληρονομούν οι νικητές Ταλιμπάν. Από τρομοκράτες ισλαμιστές που θεωρούνταν από όλους,η ηγεσία των «μεταμορφώθηκε από σκοταδιστές σε ανώτατους αξιωματούχους»που θα πρέπει η Δύση να συνομιλεί. Σε στρατιωτικό δε επίπεδο, ο στρατός των Ταλιμπάν μεταμορφώθηκε σε έναν ισχυρό στρατό με υπερσύγχρονα οπλικά συστήματα, όπως τυφέκια, ελικόπτερα, αεροσκάφη, οχήματα μάχης και μεταφοράς, πυροβόλα, Α/Τ τελευταίας γενιάς, πυροβολικό κλπ. Να αναφέρουμε εδώ ότι μόνο η Αεροπορία που απέκτησαν χωρίς να κοπιάσουν οι Ταλιμπάν είναι μεγαλύτερη από επτά (7) χώρες του ΝΑΤΟ σήμερα, με 58 αεροσκάφη και ελικόπτερα.

Το ότι δεν μπορούν οι Ταλιμπάν να τα πετάξουν σήμερα, θα μπορούν με την βοήθεια του Πακιστανικού, Τουρκικού και Καταριανού στρατού αύριο, ή ακόμη και από πιλότους του διαλυμένου αφγανικού στρατού, που αργά η γρήγορα θα επανδρώσουν αυτοβούλως ή δια απειλών τον στρατό των Ταλιμπάν. Όλα αυτά, ως μια ευγενική προσφορά της αδέξιας, ανοργάνωτης, σκόπιμης ή λανθασμένης , με γεωπολιτική ή όχι υστεροβουλία των ΗΠΑ. Οψόμεθα στο μέλλον.

Ανθρώπινες Απώλειες
Ο «παγκόσμιος πόλεμος κατά της τρομοκρατίας» άρχισε μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, που τον κήρυξε ο πρόεδρος Μπους, ο οποίος διήρκησε (και διαρκεί) είκοσι χρόνια τώρα και ξεκίνησε με την κατάληψη του Αφγανιστάν. Στο παρόν δεν θα αναλύσουμε τα «επιτεύγματα» σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο, όπου εφαρμόσθηκε το νέο δόγμα της Αμερικανικής πολιτικής στην Μέση Ανατολή, αλλά θα αναφερθούμε σε μια πρόσφατη ανάλυση του Πανεπιστημίου Brown, για το κόστος αυτού του εικοσαετούς πολέμου σε χρήμα και ανθρώπινες ζωές.

Σύμφωνα με το «Costs of War Project» του Πανεπιστημίου Brown, το οποίο δημοσιεύει από το 2010 και μετά περιοδικά εκθέσεις για το οικονομικό και ανθρώπινο κόστος των πολέμων μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001, το συνολικό κόστος του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Αφγανιστάν, το Ιράκ, τη Συρία, την Υεμένη, την Σομαλία, στο Πακιστάν και αλλού, τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχουν καταγραφεί άμεσοι θάνατοι τουλάχιστον 897.000 έως 929.000 ανθρώπων, εκτίμηση που οι ερευνητές του πανεπιστημίου θεωρούν ότι είναι πολύπολύ συντηρητική.«Οι θάνατοι που καταγράψαμε είναι πιθανότατα τεράστια υποτιμημένοι σε σχέση με τον πραγματικό απολογισμό που οι πόλεμοι αυτοί έχουν προκαλέσει σε ανθρώπινες απώλειες», δήλωσε ο Δρ Νeta C. Crawford, συν-διευθυντής του Project Costs of War, σε δήλωση για τον απολογισμό. Και συνέχισε. “Είναι κρίσιμο να υπολογίσουμε σωστά τις τεράστιες και ποικίλες συνέπειες των πολλών πολέμων και των αντιτρομοκρατικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ από την 11η Σεπτεμβρίου μέχρι σήμερα, καθώς σταματάμε και αναλογιζόμαστε όλες τις ζωές που χάθηκαν”.

Οικονομικό Κόστος
Η μελέτη του Πανεπιστημίου υπολογίζει ακόμη το οικονομικό κόστος των πολέμων αυτών στις προαναφερθείσες χώρες. Αναφέρει δε ότι το εκτιμώμενο κόστοςτων πολέμων που διεξήγαγαν οι ΗΠΑ μετά την 11η Σεπτεμβρίου, ανέρχεται περίπου στα οκτώ (8) τρισεκατομμύρια δολάρια.
Αυτά κατανέμονται ως εξής:
2,3 τρισεκατομμύρια δολάρια στην εμπόλεμη ζώνη Αφγανιστάν/ Πακιστάν.
2,1 τρισεκατομμύρια δολάρια στην εμπόλεμη ζώνη Ιράκ/Συρίας.
355 δισεκατομμύρια δολάρια σε άλλα πεδία μάχης, συμπεριλαμβανομένης της Λιβύης, της Σομαλίας και αλλού
1,1 τρισεκατομμύρια δολάρια δαπανήθηκαν για προγράμματα εσωτερικής ασφάλειας και
2,2 τρισεκατομμύρια δολάρια είναι η εκτιμώμενη υποχρέωση για τη μελλοντική φροντίδα των βετεράνων των ΗΠΑ, που υπηρέτησαν στους διάφορους πολέμους.

Το περιοδικό
“The Intercept”
ΗμελέτηCostsofWarProjectτουΠανεπιστημίουBrownαναλύεται στο περιοδικό The Intercept , από τον δημοσιογράφοMurtazaHussain, ο οποίος γράφει:
«Το εκπληκτικό οικονομικό κόστος του πολέμου κατά της τρομοκρατίας είναι χλωμό σε σύγκριση με τον άμεσο αντίκτυπο στον άνθρωπο, μετρούμενο σε ανθρώπους που σκοτώθηκαν, τραυματίστηκαν και εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους. Οι τελευταίες εκτιμήσεις του Costs of War Project υποστηρίζουν ότι 897.000 έως 929.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί κατά τη διάρκεια των πολέμων.Από τους νεκρούς, 387.000 κατηγοριοποιούνται ως πολίτες, 207.000 ως μέλη των εθνικών στρατιωτικών και αστυνομικών δυνάμεων και άλλοι 301.000 ως μαχητές της αντιπολίτευσης που σκοτώθηκαν από στρατεύματα συνασπισμού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.

Η έκθεση διαπίστωσε επίσης ότι περίπου 15.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί και μέλη μισθοφορικών εταιριών έχουν σκοτωθεί στους πολέμους, μαζί με παρόμοιο αριθμό συμμαχικών δυτικών στρατευμάτων που έχουν αναπτυχθεί στις συγκρούσεις και αρκετές εκατοντάδες δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι ανθρωπιστικής βοήθειας ».
Η έκθεση του Costs of War Project έφτασε την ίδια μέρα με μια παρόμοια μελέτη που παρουσιάστηκε από το NationalPriorities Project, η οποία έδειξε ότι οι συνολικές δαπάνες για αυξημένη στρατιωτικοποίηση – τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό των ΗΠΑ – έχουν αυξηθεί μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Στη μελέτη, οι συνολικές δαπάνες για αυξημένες στρατιωτικές επιχειρήσεις, εσωτερική επιτήρηση, ασφάλεια των συνόρων στις ΗΠΑ, εκτιμάται σε 21 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Σύμφωνα ακόμη με μια εκτίμηση του 2015 από τους βραβευμένους με Νόμπελ «Ιατρούς για την Κοινωνική Ευθύνη», πάνω από ένα εκατομμύριο έχουν σκοτωθεί έμμεσα και άμεσα σε πολέμους στο Ιράκ, το Αφγανιστάν και το Πακιστάν μόνο.Η δυσκολία υπολογισμού με ακρίβεια των νεκρών, καθίσταται δυσκολότερη από την άρνηση του αμερικανικού στρατού να παρακολουθεί τον αριθμό των ανθρώπων που σκοτώθηκαν στις επιχειρήσεις του, καθώς και την απομάκρυνση των περιοχών όπου λαμβάνουν χώρα πολλές από τις συγκρούσεις.
Ο γενικός προβληματισμός στις ΗΠΑ είναι έντονος, για αυτό και δεν υπήρχαν ουσιαστικές αντιδράσεις από τους Αμερικανούς στην έστω και ντροπιαστική αποχώρηση των Αμερικανών από το Αφγανιστάν. Διερωτάται η ΔρStephanieSavell, συν-διευθύντρια της μελέτης αυτής: «Τι έχουμε καταφέρει πραγματικά σε 20 χρόνια μετά τους πολέμους της 11ης Σεπτεμβρίου και σε ποιο τίμημα; Είκοσι χρόνια από τώρα, θα εξακολουθούμε να υπολογίζουμε το υψηλό κοινωνικό κόστος του πολέμου στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ – πολύ μετά την εξαφάνιση των αμερικανικών δυνάμεων». Και ο προβληματισμός της ΔρSavell νομίζω ότι εξηγεί την χαλαρή έως αδιάφορη στάση και αντίληψη των Αμερικανών για την νέα εξωτερική αμερικανική πολιτική και την ουσιαστική αποχώρηση των ΗΠΑ από την Μέση Ανατολή και την Μεσόγειο, αφήνοντας συμμάχους των ως “Proxypowers” στην περιοχή. Αλλά δυστυχώς για τις ΗΠΑ, η κατάσταση δεν θα είναι η ίδια μελλοντικά, γιατί η μαύρη γεωπολιτική τρύπα που δημιούργησαν, σχεδόν καλύφτηκε άμεσα από την Κίνα, την Ρωσία και το Κατάρ. Υπάρχει ή όχι αμερικανικό σχέδιο για το Αφγανιστάν του αύριο, θα το δούμε από τις μελλοντικές εξελίξεις.

*Ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης είναι Αντγος (ε.α.). M.Sc. του ΕΚΠΑ, πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ).

Μεπληροφορίεςαπό:
https://www.commondreams.org
https://theintercept.com/
http://www.informationclearinghouse.info

Προτεινόμενα για εσάς