Άρθρο του Ευάγγελου Βενιζέλου
Βεβαίως είναι προϋπόθεση για την αποκατάσταση της στοιχειώδους εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς η δραστική αναθεώρηση του άρθρου 86 που ισχύει από το 1864, στον πυρήνα του από το 1822. Φτάσαμε όμως στο σημείο αυτό, παρότι πολλοί πρώην υπουργοί παραπέμφθηκαν ενώπιον των τακτικών ποινικών δικαστηρίων με κατηγορίες για νομιμοποίηση εσόδων χωρίς εφαρμογή του άρθρου 86 και παρότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ / ΑΝΕΛ, προκειμένου να στήσει τη σκευωρία Novartis, ακολούθησε τη γραμμή ότι το άρθρο 86 δεν εφαρμόζεται και παρέπεμψε τους πολιτικούς της αντιπάλους στην τακτική Δικαιοσύνη! Αντιθέτως, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, προκειμένου να προστατεύσει τα μέλη της, χρησιμοποίησε το άρθρο 86 ως θώρακα, καταστρατηγώντας το στην υπόθεση των Τεμπών και παρακάμπτοντάς το στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Τώρα, λοιπόν, όντως πρέπει να το αναθεωρήσουμε παρότι το 2019 η Νέα Δημοκρατία το αναθεώρησε και μπορούσε να προσθέσει όσες εγγυήσεις ήθελε.
-Τώρα ο Πρωθυπουργός θέλει η χώρα να κινηθεί στον ρυθμό του άρθρου 16 για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, ενώ το ζήτημα αντιμετωπίστηκε με την ερμηνεία της διάταξης από την Ολομέλεια του ΣτΕ και οποιαδήποτε αναθεωρημένη διατύπωση μπορεί να υπολείπεται της ερμηνείας αυτής και να διατηρεί ανοικτό το ενδεχόμενο της σύγκρουσης με το ενωσιακό δίκαιο. Πρέπει άρα να αναθεωρηθεί το άρθρο 16 εφόσον λύνονται προβλήματα και δεν δημιουργούνται νέα.
-Κατά την ίδια λογική του αναθεωρητικού λαϊκισμού, επειδή πάσχει η δημόσια διοίκηση, αναγκαία καινοτομία είναι κατά τον Πρωθυπουργό η κατάργηση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων που κατά το ισχύον Σύνταγμα μπορούν να απολυθούν εάν είναι ανεπαρκείς ή παραβατικοί. Αναρωτιέμαι ρητορικά, αφού η δικαιοσύνη έχει τόσα προβλήματα, γιατί η κυβέρνηση δεν προτείνει την ακόμη πιο «ρηξικέλευθη» ιδέα της κατάργησης της ισοβιότητας των δικαστών ώστε να υπερβούμε μονομιάς τις σχετικές επιδόσεις του κ. Όρμπαν και να κινητοποιήσουμε την ΕΕ και το Συμβούλιο της Ευρώπης ;
-Υπάρχει, λέει η κυβερνητική πρόταση, επείγουσα ανάγκη να περιορισθεί σε μία, εξαετούς διάρκειας, η θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας που τώρα εκλέγεται ακόμη και από τη σχετική μονοκομματική πλειοψηφία των παρόντων, αλλά η πρακτική της μίας θητείας ήδη εφαρμόστηκε με την μη ανανέωση της θητείας της προηγούμενης ΠτΔ χωρίς να έχει προηγηθεί αναθεώρηση του Συντάγματος. Τι κομίζει η πρόταση αυτή όταν έχει αλλάξει η πλειοψηφία εκλογής του ΠτΔ ;
-Το δημοσιονομικό φρένο βεβαίως έχει σημασία και έχω μιλήσει πολλές φορές για την σημασία της δημοσιονομικής επίγνωσης, αλλά ήδη ισχύει με αυξημένη νομική δύναμη ως ρητή πρόβλεψη του Συμφώνου Σταθερότητας, χωρίς να έχει ανακόψει την πρακτική των πακέτων παροχών που εξαγγέλονται κατά καιρούς με το βλέμμα στις κάλπες ή τις δημοσκοπήσεις. Η συζήτηση για το θέμα αυτό θα γίνει ταυτόχρονα με τη συζήτηση για τις παροχές του τελευταίου και προεκλογικού χρόνου της τρέχουσας βουλευτικής περιόδου και έτσι θα δούμε αν και κάτι τέτοιο θα ενισχύσει το κανονιστικό κύρος του Συντάγματος. Φοβούμαι το αντίθετο.
Θα ήταν, συνεπώς, επικίνδυνο και βλαπτικό για τους θεσμούς να αφήσουμε να εξελιχθεί η αναθεώρηση σε μια παγίδα συνταγματικού λαϊκισμού. Χρειάζεται μεγάλη και ευρείας συμμετοχής και στήριξης προσπάθεια προκειμένου η συζήτηση για την αναθεώρηση να καταστεί άσκηση θεσμικής αυτογνωσίας και μοχλός για τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής.
*Απόσπασμα από Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής
*Ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος είναι ομότιμος καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή ΑΠΘ, πρώην αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, γενικός εισηγητής της αναθεώρησης του 2001.