ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ. Το διεθνές δίκαιο σε αναστολή και ο ιμπεριαλισμός σε πλήρη δράση

Γράφει ό Γιώργος Πριόβολος*

Η Βενεζουέλα δεν αποτελεί μια ακόμη «εσωτερική κρίση» ενός μακρινού κράτους. Αποτελεί καθρέφτη της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων, όπου το διεθνές δίκαιο εφαρμόζεται κατά το δοκούν, οι διεθνείς θεσμοί αδυνατούν να λειτουργήσουν ως εγγυητές ειρήνης και η έννοια του ιμπεριαλισμού επανέρχεται όχι ως θεωρητικό σχήμα, αλλά ως απτή πολιτική πρακτική.
Η όποια άμεση ή έμμεση επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα,μέσω κυρώσεων, οικονομικού στραγγαλισμού, πολιτικής απομόνωσης ή υβριδικών μεθόδων αποσταθεροποίησης, συνιστά κατάφωρη καταστρατήγηση της εθνικής κυριαρχίας, όπως αυτή προβλέπεται από τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Δεν πρόκειται για «προώθηση της δημοκρατίας», αλλά για επιβολή ισχύος.
Την ίδια στιγμή, τα διεθνή fora εμφανίζονται αμήχανα ή σιωπηλά.
Ο ΟΗΕ, το Συμβούλιο Ασφαλείας και οι διεθνείς οργανισμοί περιορίζονται σε γενικόλογες εκκλήσεις, αποδεικνύοντας ότι το πολυμερές σύστημα έχει μετατραπεί σε θεσμικό κέλυφος χωρίς πραγματική πολιτική δύναμη, ιδιαίτερα όταν συγκρούονται συμφέροντα μεγάλων δυνάμεων.

-Το αφήγημα ως πολιτικό εργαλείο
Η κατηγορία περί εμπλοκής της κυβέρνησης Μαδούρο στη διακίνηση ναρκωτικών εντάσσεται σε ένα δοκιμασμένο επικοινωνιακό μοτίβο. Όταν η ρητορική των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν επαρκεί, επιστρατεύεται το αφήγημα του «ναρκω-κράτους». Στόχος δεν είναι η αλήθεια, αλλά η ηθική απονομιμοποίηση ενός καθεστώτος, ώστε να καταστεί αποδεκτή , ή αναπόφευκτη εξωτερική παρέμβαση…..
Πίσω από το αφήγημα βρίσκεται το πραγματικό διακύβευμα.
Το μεγαλύτερο αποδεδειγμένο απόθεμα πετρελαίου στον κόσμο, ο γεωπολιτικός έλεγχος της Λατινικής Αμερικής και η αποτροπή της σύσφιξης σχέσεων της Βενεζουέλας με ανταγωνιστικά προς τη Δύση κέντρα ισχύος.

-Η κρίσιμη ερώτηση για τον Μαδούρο.
Η πολιτική ανάλυση, ωστόσο, δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατη. Οφείλει να θέτει το δύσκολο ερώτημα.
Είναι ο Νίκολας Μαδούρο νόμιμα εκλεγμένος πρόεδρος ή δικτάτωρ;
Ο Μαδούρο εξελέγη μέσα από εκλογικές διαδικασίες που, παρά τις σοβαρές ενστάσεις και τις αδυναμίες τους, δεν ακυρώθηκαν καθολικά από το διεθνές δίκαιο, αλλά αμφισβητήθηκαν κυρίως πολιτικά από συγκεκριμένα γεωπολιτικά μπλοκ. Ταυτόχρονα όμως, δεν μπορεί να παραγνωριστεί ότι η μακροχρόνια οικονομική κρίση, η κοινωνική κατάρρευση και η διαρκής εξωτερική πίεση έχουν οδηγήσει σε συγκέντρωση εξουσίας, περιορισμό της αντιπολίτευσης και αποδυνάμωση θεσμών.

-Το κρίσιμο σημείο είναι σαφές.
Ακόμη και αν δεχθεί κανείς ότι η ποιότητα της δημοκρατίας στη Βενεζουέλα είναι προβληματική, ποιος νομιμοποιείται να αποφασίσει την αλλαγή κυβέρνησης ενός κυρίαρχου κράτους;
Η αυταρχικότητα , πραγματική ή υπερδιογκωμένη , δεν αποτελεί νομικό έρεισμα για κυρώσεις με εισβολή σε μια ανεξάρτητη χώρα ούτε για ένα υβριδικό πόλεμο.
Η δημοκρατία δεν εξάγεται με αποκλεισμούς, οικονομική ασφυξία και διεθνή απομόνωση.
Ιδίως όταν παρόμοιες ή και χειρότερες αυταρχικές πρακτικές θεωρούνται ανεκτές σε κράτη που είναι στρατηγικοί σύμμαχοι της Δύσης.

-Το μήνυμα προς Κίνα, Ρωσία και BRICS
Η αποσταθεροποίηση της Βενεζουέλας λειτουργεί και ως έμμεσο μήνυμα. Η Κίνα, που αγόραζε βενεζουελάνικο πετρέλαιο στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων συμφωνιών, δέχεται πλήγμα στην ενεργειακή της στρατηγική. Η Ρωσία εμφανίζεται συγκρατημένη, όχι από αδιαφορία, αλλά από στρατηγικό υπολογισμό σε ένα πολυμέτωπο διεθνές περιβάλλον.
Και βέβαια έχει λερωμένη την φωλιά …. με την δική της επέμβαση σε ένα άλλο ανεξάρτητο κράτος της Ευρώπης,την Ουκρανία.
Για τις χώρες των BRICS, το μήνυμα είναι σαφές.
Όποιος επιχειρεί να αμφισβητήσει το δυτικό ενεργειακό και νομισματικό σύστημα, θα πιεστεί. Δεν είναι τυχαίο ότι επιταχύνονται πρωτοβουλίες για εναλλακτικά νομίσματα, εμπορικούς μηχανισμούς και ενεργειακές διαδρομές.

.
Η διεθνής κοινή γνώμη σύρεται για άλλη μια φορά να κοιτάξει ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΟ, πρόσωπα, δηλώσεις, επικοινωνιακές εντάσεις και όχι ΤΟ ΔΑΣΟΣ..
Τον κυνικό ανταγωνισμό ισχύος, όπου το διεθνές δίκαιο υποχωρεί μπροστά στο δίκαιο του ισχυρού.
Η Βενεζουέλα δεν είναι εξαίρεση.
Είναι προειδοποίηση για έναν κόσμο όπου οι θεσμοί αδειάζουν από περιεχόμενο ΚΑΙ η ισχύς διεκδικεί ξανά τον πρώτο λόγο.
Έτσι γράφηκε και συνεχίζει να γράφεται η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ.

* Ο Γιώργος Πριόβολος είναι οικονομολόγος -διδάκτωρ Κοινωνικών επιστημών