Ενώνουν δυνάμεις οι δήμοι Αγράφων, Αγρινίου, Αμφιλοχίας και Καρπενησίου

Μέτωπο για τα ανταποδοτικά από τους υδροηλεκτρικούς σταθμούς

Τις δυνάμεις τους για την αποκατάσταση μιας «διαχρονικής αδικίας», ενώνουν οι δήμοι Αγράφων, Αγρινίου, Αμφιλοχίας και Καρπενησίου που προσφεύγουν στη δικαιοσύνη με σκοπό τη διεκδίκηση των ανταποδοτικών τελών που απορρέουν από τη λειτουργία μεγάλων υδροηλεκτρικών σταθμών και τα οποία δεν έχουν αποδοθεί επί σειρά δεκαετιών.

Συγκεκριμένα, οι δήμοι προχωρούν συντονισμένα στην άσκηση των προβλεπόμενων ένδικων μέσων, μία πράξη η οποία χαρακτηρίζεται ως το επιστέγασμα μιας μακράς περιόδου θεσμικού διαλόγου, διαδοχικών επαφών και τεκμηριωμένων παρεμβάσεων προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και προς τη ΔΕΗ Α.Ε., χωρίς μέχρι σήμερα ουσιαστική ανταπόκριση.
Σύμφωνα με τους δήμους, η ΔΕΗ διαμόρφωσε διαχρονικά σημαντικό μέρος της παραγωγικής της βάσης στηριζόμενη στην αξιοποίηση υδροηλεκτρικών έργων.

Οι εγκαταστάσεις αυτές, που συνδέονται με τους μεγαλύτερους ταμιευτήρες της χώρας, αποτελούν κρίσιμους πυλώνες του εθνικού ενεργειακού συστήματος.
Ωστόσο, η ανάπτυξή τους συνοδεύτηκε από σημαντικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας οικισμών, του εκτοπισμού πληθυσμών, της καταστροφής περιουσιών και της εκτεταμένης μεταβολής του φυσικού περιβάλλοντος.

Όπως επισημαίνεται, ιδιαίτερη αντίφαση ανακύπτει από το γεγονός ότι το σχετικό ανταποδοτικό τέλος αποδίδεται ήδη σε περιπτώσεις μικρής κλίμακας υδροηλεκτρικών μονάδων, ενώ μεγάλες υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις, όπως αυτές της λεκάνης του Αχελώου, εξαιρούνται από αντίστοιχη εφαρμογή.
Και αυτό, παρά το σαφώς μεγαλύτερο περιβαλλοντικό και οικονομικό τους αποτύπωμα. Η πρακτική αυτή εγείρει ζητήματα άνισης μεταχείρισης και απόκλισης από την αρχή της αναλογικότητας.
Παράλληλα, η μη αναδρομική εφαρμογή της σχετικής Υπουργικής Απόφασης από το έτος 2022 έχει ως αποτέλεσμα τη στέρηση σημαντικών πόρων για τους Δήμους Αγράφων, Αγρινίου, Αμφιλοχίας και Καρπενησίου, ενισχύοντας περαιτέρω το αίσθημα αδικίας στις τοπικές κοινωνίες.

Να σημειωθεί ότι το αίτημα για τη θεσμοθέτηση ανταποδοτικού «πράσινου» τέλους ύδατος για τα μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα είναι ώριμο, τεκμηριωμένο και εναρμονισμένο με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης και της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης.
Έχει ήδη υποστηριχθεί από θεσμικούς φορείς, όπως το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, η ΚΕΔΕ και η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, ενώ και σε ευρωπαϊκό επίπεδο επισημαίνεται η ανάγκη εφαρμογής σχετικών εισφορών ανεξαρτήτως μεγέθους παραγωγικής δραστηριότητας.

Ένα ακόμη σημείο στο οποίο δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα από τους τέσσερις δήμους είναι ότι χαρακτηρίζονται από σύνθετες γεωμορφολογικές συνθήκες και αυξημένες προκλήσεις προσβασιμότητας, σε συνδυασμό με σημαντικά ελλείμματα υποδομών και έντονες δημογραφικές πιέσεις, δεν δύνανται να συνεχίσουν να στερούνται πόρων που δικαιούνται.

Τέλος, υπογραμμίζεται ότι, υπό τα δεδομένα αυτά, η προσφυγή στη Δικαιοσύνη καθίσταται αναγκαία επιλογή, με βασικούς στόχους:
-την καταβολή των προβλεπόμενων ανταποδοτικών τελών,
-την αναδρομική απόδοσή τους από το 2022, και
-τη θεσμική κατοχύρωση ενός ενιαίου, δίκαιου και συνεκτικού πλαισίου για το σύνολο των μορφών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων υδροηλεκτρικών έργων.