ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ. Η νοσταλγία για την πατρίδα
Γράφει η Χαρά Παπαβασιλείου
Ένα από τα λίγα απογεύματα που μπόρεσε να διαθέσει ο Καποδίστριας για τον εαυτό του ζήτησε απ’ τον αγαπημένο του φίλο, τον Δημήτριο Αρλιώτη, να τον συνοδεύσει σε ένα μοναχικό περίπατο στις εξοχές της Κέρκυρας. Ήταν λίγες ημέρες πριν την αναχώρησή του. Ο Αρλιώτης περιγράφει απλά αυτόν τον τελευταίο περίπατο που έκαναν οι δυο τους:
«Περπατούσαμε αμίλητοι και απολαμβάναμε την απέραντη ομορφιά της άνοιξης στο νησί.
Ο Καποδίστριας ήταν πολύ μελαγχολικός, περισσότερο από ποτέ. Σεβόμουν τη σιωπή του και περπατούσα κι εγώ σιωπηλός δίπλα του. Κάποια στιγμή έσκυψε κι έκοψε ένα ταπεινό αγριολούλουδο του κάμπου και μου είπε με μελαγχολική προαίσθηση: «Βλέπεις, φίλε μου, αυτό το ταπεινό άνθος της γενεθλίου μου γης… Για μένα έχει ασυγκρίτως μεγαλύτερη αξία από όλα τα μεγαλοπρεπή παράσημα και τις υψηλές τιμητικές διακρίσεις, που μου έχουν προσφέρει οι ευρωπαϊκές χώρες. Η απλότητα, η αγνότητα της ζωής, η καλοσύνη είναι για μένα οι καλύτερες παρασημοφορίες και οι μόνες αληθινές τιμές για τη ζωή μου. Ελπίζω όταν θα έχω ολοκληρώσει τα καθήκοντά μου απέναντι στην πατρίδα μας, να έλθω εδώ να ζήσω τις τελευταίες μέρες της ζωής μου, στη γενέθλια γη μου και αυτή να με ιδεί αποθνήσκοντα. Παρακαλώ και εύχομαι στα πράσινα φυλλώματα των δέντρων, που εγώ θα έχω καλλιεργήσει, να αναπαυθώ και να σβήσουν τα τελευταία βλέμματα της ζωής μου!…»
Μια τρυφερή, νοσταλγική της σπάνιας ψυχής του, που δε θα γινόταν πραγματικότητα.
Τα τελευταία βλέμματα της ζωής του δε θα έδυαν πάνω στα όμορφα φυλλώματα της ιδιαίτερης πατρίδας του. Θα έσβηναν για πάντα επάνω σε μια σπασμένη μαρμάρινη παραστάδα μιας θύρας, μιας εκκλησιάς. Στο Ναύπλιο…», γράφει ο νεανικός του φίλος Δημήτριος Αρλιώτης, ο πρώτος βιογράφος του, δύο χρόνια μετά την τραγική δολοφονία του. Τη δολοφονία που στο άκουσμά της η Ευρώπη κατάπληκτη αναφώνησε πως εκείνη τη μέρα οι εχθροί του σκότωσαν την Ελλάδα».
(Απόσπασμα από το βιβλίο «ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ-ΡΩΞΑΝΔΡΑ ΣΤΟΥΡΤΖΑ» της ιστορικού, καθηγήτριας της Φιλοσοφικής Σχολής του παν/μίου Αθηνών, αείμνηστης Ελένης Κούκου, βασισμένο σε πλούσιο αρχειακό υλικό).