Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας

Τα επιχειρήματα Λιβάνιου υπέρ του νέου εκλογικού νόμου

Ποσοστό προσαύξησης υποψηφίων έως 150% ζητά ο Κυρίζογλου

Με έντονο τρόπο υπερασπίστηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας το νέο εκλογικό σύστημα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ο Υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος απαντώντας στις επικρίσεις δημάρχων και αυτοδιοικητικών για την κατάργηση του δεύτερου γύρου και την εφαρμογή του μοντέλου της «συμπληρωματικής ψήφου».

Ο κ. Λιβάνιος απάντησε στο επιχείρημα ότι το νέο σύστημα αποτελεί «ελληνική πρωτοτυπία», σημειώνοντας ότι αντίστοιχα μοντέλα εφαρμόζονται ήδη σε χώρες του εξωτερικού.

Όπως ανέφερε, σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες δεν υπάρχει δεύτερος γύρος, ενώ ειδική αναφορά έκανε στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου –όπως είπε– η κυβέρνηση των Εργατικών επανέφερε πρόσφατα το σύστημα της συμπληρωματικής ψήφου για τις αυτοδιοικητικές εκλογές.

Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται ουσιαστικά για το ίδιο μοντέλο που ίσχυε μέχρι το 2022 στην Αγγλία και το οποίο πλέον θα εφαρμοστεί και στις ελληνικές αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028.

Ο Υπουργός υποστήριξε ότι ο δεύτερος γύρος δημιουργεί σοβαρά προβλήματα συμμετοχής και πολιτικής λειτουργίας.

Ειδικότερα, σημείωσε ότι η συμμετοχή των πολιτών τη δεύτερη Κυριακή είναι αισθητά μειωμένη, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου οι εκλογές για δήμο ή περιφέρεια έχουν ήδη κριθεί από την πρώτη Κυριακή.

Τόνισε ακόμη ότι οι πολιτικές συνεργασίες είναι προτιμότερο να διαμορφώνονται προεκλογικά, πάνω σε προγραμματικές συμφωνίες, και όχι στο διάστημα μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στο φαινόμενο μετακίνησης ψηφοφόρων μεταξύ των δύο Κυριακών, ακόμη και όταν ο συνδυασμός που στήριξαν στον πρώτο γύρο παραμένει στον δεύτερο.

Όπως είπε χαρακτηριστικά, δεν θεωρεί πολιτικά ορθό ένας ψηφοφόρος να στηρίζει έναν υποψήφιο δήμαρχο την πρώτη Κυριακή και λίγες ημέρες αργότερα να επιλέγει διαφορετικό υποψήφιο, ενώ ο αρχικός του συνδυασμός εξακολουθεί να συμμετέχει στη διαδικασία.

Στην τοποθέτησή του υπογράμμισε ότι η «νομιμοποίηση» ενός δημάρχου δεν συνδέεται μόνο με το ποσοστό που λαμβάνει, αλλά και με τον απόλυτο αριθμό ψήφων.

Χρησιμοποίησε ως παράδειγμα τον Δήμο Αθηναίων, επισημαίνοντας ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δήμαρχοι που εξελέγησαν με υψηλό ποσοστό στον δεύτερο γύρο συγκέντρωσαν τελικά λιγότερες ψήφους από υποψηφίους παλαιότερων εκλογών που είχαν χαμηλότερο ποσοστό αλλά μεγαλύτερη συμμετοχή.

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Λιβάνιος υποστήριξε ότι η κυβέρνηση κινήθηκε θεσμικά και εγκαίρως, καθώς –όπως είπε– το νέο εκλογικό σύστημα παρουσιάστηκε τέσσερα χρόνια πριν από την εφαρμογή του και αποτέλεσε αντικείμενο εξαντλητικού διαλόγου.

Ανέφερε μάλιστα ότι στο παρελθόν εκλογικοί νόμοι για την αυτοδιοίκηση άλλαζαν λίγους μόλις μήνες πριν από τις εκλογές, ενώ σήμερα, όπως είπε, υπάρχει επαρκής χρόνος προσαρμογής και ενημέρωσης των πολιτών και των αυτοδιοικητικών φορέων.

Λάζαρος Κυρίζογλου

Με εκτενή παρέμβαση στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ, παρουσία του Υπουργού Εσωτερικών κ. Θεόδωρου Λιβανίου, ο πρόεδρος της Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας Λάζαρος Κυρίζογλου τοποθετήθηκε αναλυτικά για το σχέδιο του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, κάνοντας λόγο για μία «σημαντική θεσμική τομή» που μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για μια ευρύτερη διοικητική μεταρρύθμιση στη χώρα.

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ υπογράμμισε ότι για πρώτη φορά πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών ανέλαβε το δύσκολο έργο της κωδικοποίησης και αναμόρφωσης του θεσμικού πλαισίου της αυτοδιοίκησης, σημειώνοντας ότι προηγήθηκε διετής διαβούλευση με τη συμμετοχή της ΚΕΔΕ, της ΕΝΠΕ και ειδικών επιτροπών.

Όπως ανέφερε, η συζήτηση ξεκίνησε ουσιαστικά από το συνέδριο της Ρόδου το 2024, συνεχίστηκε στην Αλεξανδρούπολη το 2025 και κορυφώθηκε με γενική συνέλευση της ΚΕΔΕ στην Αθήνα.

Ο κ. Κυρίζογλου τόνισε ότι σημαντικός αριθμός προτάσεων της ΚΕΔΕ έγινε αποδεκτός από το Υπουργείο, τόσο πριν όσο και μετά την έναρξη της επίσημης διαβούλευσης στις 20 Μαΐου, χαρακτηρίζοντας θετική τη συγκυρία καθώς «έχει ανοίξει ταυτόχρονα και η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση».

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο νέος Κώδικας δεν αποτελεί το τέλος της μεταρρύθμισης, αλλά «ένα σημαντικό βήμα μπροστά» για την υλοποίηση μιας νέας διοικητικής αρχιτεκτονικής κράτους και αυτοδιοίκησης.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε σε ζητήματα εκλογικού χαρακτήρα, μεταφέροντας την ανησυχία μικρών νησιωτικών και ορεινών δήμων σχετικά με τη διεξαγωγή των αυτοδιοικητικών εκλογών στα τέλη Νοεμβρίου λόγω καιρικών συνθηκών.

Η ΚΕΔΕ προτείνει οι εκλογές να διεξάγονται νωρίτερα, την πρώτη Κυριακή του Νοεμβρίου.

Παράλληλα, ζήτησε να αυξηθεί και στους δήμους το ποσοστό προσαύξησης υποψηφίων έως 150%, όπως προβλέπεται για τις περιφέρειες.

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ στάθηκε επίσης στα ζητήματα κωλυμάτων και ασυμβιβάστων, επισημαίνοντας ότι η Ένωση επιμένει στη διατήρηση του ισχύοντος πλαισίου.

Ωστόσο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αυστηρότερων ρυθμίσεων για αιρετούς χωρίς φορολογική ή ασφαλιστική ενημερότητα, τονίζοντας πως «δεν μπορεί κάποιοι να χρωστούν και να θέλουν να σώσουν την αυτοδιοίκηση», ζητώντας όμως προσοχή στις περιπτώσεις καταλογισμών που προκύπτουν από την άσκηση καθηκόντων.

Στο θέμα της λειτουργίας των δημοτικών παρατάξεων, ο κ. Κυρίζογλου εμφανίστηκε ιδιαίτερα αυστηρός απέναντι στο φαινόμενο των ανεξαρτητοποιήσεων.

Όπως είπε, η αυτοδιοίκηση είναι «παραταξιοκεντρικό σύστημα» και δεν πρέπει να μεταφερθούν στα δημοτικά συμβούλια πρακτικές που παρατηρούνται στο κοινοβούλιο.

Πρότεινε, μάλιστα, δημοτικός σύμβουλος που ανεξαρτητοποιείται να μην μπορεί να ενταχθεί σε άλλη παράταξη ούτε να δημιουργήσει νέα.

Σχετικά με τη λογοδοσία των δημοτικών αρχών, η ΚΕΔΕ ζήτησε η ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας να πραγματοποιείται ανά εξάμηνο αντί ανά τετράμηνο, ενώ πρότεινε και την αύξηση των ειδικών συμβούλων σε ΚΕΔΕ και ΠΕΔ.