Γράφει ο Γιώργος Πριόβολος*
Η αύξηση του κατώτατου μισθού παρουσιάστηκε ως μια ακόμη ΘΕΤΙΚΗ ΕΙΔΗΣΗ για την ελληνική οικονομία.
Όμως για τα ελληνικά νοικοκυριά, η πραγματικότητα παραμένει αμείλικτη. Η καθημερινότητα δεν μετριέται σε ποσοστά και ανακοινώσεις, αλλά στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, στον λογαριασμό του ρεύματος και στο ενοίκιο που απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος.
Η αλήθεια είναι απλή
Οι μισθοί αυξάνονται ονομαστικά, αλλά η ζωή ακριβαίνει ταχύτερα.
Η ακρίβεια που δεν δείχνουν οι δείκτες
Η κυβέρνηση επικαλείται τη μείωση του πληθωρισμού ως απόδειξη ότι η οικονομία σταθεροποιείται. Όμως αυτό που παρουσιάζεται ως επιτυχία είναι στην πραγματικότητα μια στατιστική αποτύπωση που απέχει από την κοινωνική εμπειρία.
Ο γενικός πληθωρισμός κινείται περίπου στο 3%. Ένας αριθμός που δημιουργεί την εντύπωση ελέγχου της κατάστασης. Μόνο που αυτός ο αριθμός αφορά έναν μέσο όρο, ο οποίος δεν αντικατοπτρίζει τις πραγματικές ανάγκες των νοικοκυριών.
Την ίδια στιγμή.
Τα τρόφιμα αυξάνονται με ρυθμούς που ξεπερνούν το 5%,
βασικά αγαθά καταγράφουν ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις
η ενέργεια συνεχίζει να επιβαρύνει σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Έτσι, οι κατηγορίες που απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος αυξάνονται με διπλάσιο ρυθμό από τον επίσημο δείκτη.
Με απλά λόγια.
Ο πληθωρισμός στα χαρτιά είναι 3%, αλλά στην καθημερινότητα πλησιάζει ή και ξεπερνά το 6%.
Αυτή είναι η πραγματική οικονομία.
Η κυβερνητική πολιτική χωρίς άλλοθι.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η οικονομική πολιτική δεν μπορεί να κρίνεται μόνο από δείκτες ανάπτυξης και δημοσιονομικής σταθερότητας.
Η πραγματικότητα είναι ότι,
οι υψηλοί έμμεσοι φόροι κρατούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα,
η αγορά λειτουργεί με περιορισμένο ανταγωνισμό και ανεπαρκή έλεγχο,
η στεγαστική κρίση επιδεινώνεται χωρίς ουσιαστική παρέμβαση.
Η επίκληση των ευρωπαϊκών κανόνων δεν αρκεί. Οι δημοσιονομικοί περιορισμοί είναι δεδομένοι, αλλά οι επιλογές εντός αυτών των ορίων είναι ΑΚΡΩΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ.
Και το αποτέλεσμα αυτών των επιλογών είναι σαφές.
Η αγοραστική δύναμη των πολιτών μειώνεται.
Ανάπτυξη χωρίς κοινωνική ανταπόδοση.
Το ΑΕΠ αυξάνεται.
Τα πρωτογενή πλεονάσματα επιστρέφουν.
Το δημόσιο χρέος χαρακτηρίζεται διαχειρίσιμο.
Όμως τα μεγέθη αυτά δεν μεταφράζονται σε βελτίωση της καθημερινότητας.
Όταν τα νοικοκυριά:
δεν μπορούν να αποταμιεύσουν
περιορίζουν βασικές δαπάνες
ζουν με συνεχή οικονομική ανασφάλεια,
τότε η ανάπτυξη αφορά τους δείκτες, όχι την κοινωνία.
Η αντιπολίτευση της αναμονής
Την ίδια στιγμή, η αντιπολίτευση δεν καταφέρνει να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε πειστική πολιτική πρόταση.
Αντί να αναδείξει με επιμονή τη στρέβλωση ανάμεσα στον επίσημο και τον πραγματικό πληθωρισμό και να τη μετατρέψει σε κεντρικό πολιτικό ζήτημα περιορίζεται σε γενικές καταγγελίες.
Δεν παρουσιάζει ένα συνεκτικό σχέδιο για,
τη μείωση της έμμεσης φορολογίας,
τον έλεγχο της αγοράς και των τιμών,
την ενεργειακή πολιτική
τη στεγαστική κρίση.
Και κυρίως, δεν πείθει ότι μπορεί να εφαρμόσει κάτι διαφορετικό.
Έτσι επιλέγει, συνειδητά ή μη, τη στρατηγική της αναμονής.
Τη λογική ότι η φθορά της κυβέρνησης και τα σκάνδαλα θα οδηγήσουν στην πολιτική αλλαγή.
Στη λογική του ώριμου φρούτου δηλαδή.
Αλλά μια κοινωνία που πιέζεται δεν περιμένει.
Εξαντλείται.
Η ακρίβεια δεν είναι απλώς ένα οικονομικό φαινόμενο. Είναι αποτέλεσμα ενός μοντέλου που
βασίζεται στην έμμεση φορολογία
αφήνει την αγορά να λειτουργεί με περιορισμένους ελέγχους
δεν προστατεύει επαρκώς το εισόδημα της εργασίας.
Και όσο αυτό το μοντέλο δεν αμφισβητείται ουσιαστικά, η κατάσταση δεν πρόκειται να αλλάξει.
Η ελληνική κοινωνία δεν ζητά υπερβολές.
Ζητά να μπορεί να ζει με αξιοπρέπεια.
Όμως όταν ο πληθωρισμός της καθημερινότητας είναι διπλάσιος από τον επίσημο, όταν οι μισθοί δεν καλύπτουν το κόστος ζωής και όταν το πολιτικό σύστημα κινείται ανάμεσα στη διαχείριση και την αναμονή, τότε το πρόβλημα δεν είναι συγκυριακό.
Είναι βαθιά ΠΟΛΙΤΙΚΟ.
Και όσο η ΑΚΡΙΒΕΙΑ παραμένει χωρίς ουσιαστικό αντίπαλο, θα συνεχίσει να καθορίζει τη ζωή των πολιτών πολύ περισσότερο από οποιονδήποτε δείκτη.
*Ο Γιώργος Πριόβολος είναι οικονομολόγος – διδάκτωρ Κοινωνικών επιστημών