Συνέντευξη του Κωνσταντίνου Μπούρα στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

Έψελνε από παιδί στον εσπερινό. Έτσι έμαθε την προσωδία τής διαχρονικής ελληνικής γλώσσας. Μετά ήρθε ο Παπαδιαμάντης, ο Παλαμάς, ο Καβάφης, ο Καζαντζάκης, ο Βίλχεμ Ράιχ, ο Φρόιντ, ο Μαρκούζε, ο Γκάλμπρεϊθ, ο Ρεμπώ, ο Προυστ, ο Ζενέ, ο Ταχτσής, η Κολέτ, ο Ρίτσος, ο Σεφέρης… (με αυτή τη σειρά). Κι ακόμα διαβάζει…

 

Ποια ήταν τα πρώτα σας διαβάσματα και η πρώτη σας επαφή με την ποίηση;

Οι βυζαντινοί ύμνοι. Έψελνα από παιδί στον εσπερινό. Έτσι έμαθα την προσωδία τής διαχρονικής ελληνικής γλώσσας. Μετά ήρθε ο Παπαδιαμάντης, ο Παλαμάς, ο Καβάφης, ο Καζαντζάκης, ο ΒίλχεμΡάιχ, ο Φρόιντ, ο Μαρκούζε, ο Γκάλμπρεϊθ, ο Ρεμπώ, ο Προυστ, ο Ζενέ, ο Ταχτσής, η Κολέτ, ο Ρίτσος, ο Σεφέρης… (με αυτή τη σειρά). Κι ακόμα διαβάζω, τουλάχιστον ένα βιβλίο την ημέρα.

Πότε ξεκίνησε το ταξίδι σας στη συγγραφή;Και οι πρώτες δημοσιεύσεις;

Πριν καν αρχίσω να γράφω. Ανέβαινα στην αμυγδαλιά τού κήπου κι απάγγελνα δικής μου κοπής στιχουργήματα, απ’ ό,τι λένε οι γειτόνοι που δεν τους άφηνα να κοιμηθούν μήτε μεσημέρι μήτε βράδυ. Μετά έμαθα να διαβάζω στα τέσσερα χρόνια μου και στα πέντε πήγα πρώτη δημοτικού. Σε μια σχολική εκδρομή στον Μιστρά είδα τον Ι. Μ. Παναγιωτόπουλο να γράφει σε έναν εξώστη καθισμένος, κοστούμι, γραβάτα, πέννα ασημένια ή χρυσή – δεν θυμάμαι ακριβώς – και του είχαν τοποθετήσει μία μεγάλη μαύρη ομπρέλα για να μην τον χτυπάει το ανεμόβροχο.

Τότε ρώτησα την δασκάλα Χριστίνα: «Τι δουλειά κάνει;». «Μα είναι παραγωγικότατος συγγραφέας!!!». «Αυτό θέλω να γίνω κι εγώ», απήντησα παρευθύς με τον γνωστό (παρεξηγήσιμο)παρορμητισμό μου. Έκτοτε αφιερώθηκα στη μελέτη και στη σύνθεση. Σήμερα, πατώντας στα εξήντα τέσσερα μου χρόνια νιώθω ευτυχισμένος για αυτή μου την επιλογή. Ζω σε φιλαναγνωστικόπαράδεισο. Παρά τις όποιες βιοποριστικές δυσκολίες, το φθόνο, τις απόπειρες απαξιώσεως (ή αποκεφαλισμού), παρά τις πίκρες και τα βάσανα μιας ζωής αφιερωμένης στους άλλους, κοιμάμαι ήσυχα τα βράδια, βλέπω τροπικά οπωροφόρα δέντρα, κρυστάλλινα νερά να τρέχουν σε μελωδικά ρυάκια και κάπου εκεί στο βάθος στραφταλίζει η πιο γαλαζοπράσινη θάλασσα τού κόσμου… Κλαίω, καθώς τα διηγούμαι όλα αυτά, γιατί πόνεσα πολύ, αγάπησα υπέρμετρα, όμως ποτέ δεν πρόδωσα τον θείο σπινθήρα εντός μου. Γι’ αυτό σέβομαι τους άλλους ανθρώπους, ως συνδημιουργούς.

Ποια ήταν η αφορμή για να εκδοθεί η ποιητική συλλογή σας Το στερνοπούλι (ποιήματα του αποχαιρετισμού), εκδόσεις Νίκας;

Τα βιβλία μου είναι μουσικές συμφωνίες, δεν είναι συλλογές ποιημάτων. Αποτελούν μία ενότητα με διακριτά δομικά στοιχεία. Δεν πρόκειται για ψηφίδες ενός αυτοσχέδιου παζλ. Με παιδεύουν πολλές δεκαετίες πριν ολοκληρωθούν. Ήθελα να κλείσω αυτή την αγωνιώδη κι απέλπιδα προσπάθεια, απογοητευμένος από τον υλιστικό πολιτισμό, καταρρακωμένος από την αντιποιητικότητα τού καιρού μας, από τις επιθέσεις των δήθεν ομοτέχνων, από τον φθόνο των συναδέλφων, από τις μικροκακίες κάποιων μακρινών συγγενών… Η ζωή όμως μού φέρθηκε καλά, μου χαρίστηκε τρόπον τινά, γιατί έχω φίλους σε όλον τον κόσμο, έγραψα από κοινού με την MakiStarfield έναν ποιητικό διάλογο που εκδόθηκε στην Ιαπωνία, ο ΠαβέουΚρούπκα με μετέφρασε στα πολωνικά, ο Χοσέ Αντόνιο ΜορένοΧουράδο στα ισπανικά, ο ΜάουροΤζιακέττι στα ιταλικά κι εγώ από μόνος μου γράφω και στα γαλλικά… Ικανοποιημένος για μια ζωή. Από εδώ και πέρα όλα είναι δώρο, κάθε στιγμή πολύτιμη, κάθε εισπνοή μοναδική κι ανεπανάληπτη. Μετά από δεκαετίες υπομονής, επιμονής, εργατικότητας, αυτοθυσίας, κοινωφελούς έργου κι αέναης μάχης υπέρ Αδυνάμου, έρχεται μια στιγμή που ανοίγουν οι ουρανοί κι είναι όλα εύμορφα.

Γράφετε: «Χωρίς τον έρωτα/Θα ήμασταν τυφλοί,/ Χωρίς Θάνατο αλαζόνες,/Χωρίς την Τέχνη ζωάκια αδύναμα,/Ανυπεράσπιστα…». Γιατί ο έρωτας είναι διαχρονικός;

Γιατί σύμφωνα με τους Ορφικούς είναι μία από τις γενεσιουργές δυνάμεις που συνέχουν το Σύμπαν. Η Φιλότης αντιπαλεύει με το Νείκος, όμως και τα δύο συνανήκουν στο Ένα που λέγεται Έρως. Το Ά-Παν είναι απλό. Εμπεριέχει τον πανικό, το υπαρξιακό κενό, το φόβο τού ανθρώπου μπροστά στο Τίποτα. Εξ αυτού του λόγου τρομακτικός ο Χάρων εστί, αλλά για μένα χαρά απόλυτη, ανακούφιση, ήλιος χωρίς δόντια, ανέσπερονΦάος. Προς το Ύστατο Φως τώρα πορεύομαι ευθυτενής. Όσο μου μέλλει να ζήσω θα αυταναφλεγώ για την Ελευθερία, την Ισότητα, την Δικαιοσύνη, την Αδελφοσύνη όλων των έλλογων όντων. Έτσι, ναι, αξίζει να ζεις.

Λέτε: «Όταν αναλογιστείς/Το Τέλος/Που γίνεται/Αρχή/Τότε γίνονται πάλι όλα/Απλά…». Γιατί έχουμε απωλέσει τις ηθικές αξίες και έχουμε ξεχάσει να ονειρευόμαστε;

Φταίει το πολιτισμικό «προπατορικό» αμάρτημα τής κατάτμησης τού ενιαίου ανθρώπινου Όλου σε σώμα-ψυχή-πνεύμα.

Διαβάζουν σήμερα οι Έλληνες ποίηση;

Διαβάζουν και γράφουν, αλλά έχουν λησμονήσει τον κοσμικό Ρυθμό, τη συμπαντική Μουσική, την Πυθαγόρεια «Αρμονία των σφαιρών». Χωρίς χορό ποιητικός λόγος δεν υπάρχει.

Πολλοί νέοι γράφουν ποίηση. Το όνειρό τους είναι να εκδοθούν οι στίχοι τους. Παλαιότερα περίμεναν με αγωνία να αποκτήσει οντότητα η πρώτη τους ποιητική συλλογή. Σήμερα ανεβάζουν τα ποιήματά τους στο διαδίκτυο. Αυτή η εξέλιξη μπορεί να βοηθήσει την ποίηση;

Καλά κάνουν. Η διάδραση είναι απαραίτητη. Κι η ανατροφοδότηση επίσης. Είναι σημεία των καιρών ευοίωνα κι ευπρόσδεκτα. Μόνον όποιος δεν προσπαθεί δεν θέλει να εκτεθεί. Καλύτερα να γράφουν παρά να μαχαιρώνουν, να καίνε, να προσβάλλουν, να επαυξάνουν το χάος μέσα τους κι έξω τους. Φτάνει να μην επιζητούν «να ψοφήσει η (γαλακτοφόρος) κατσίκα τού γείτονα», αλλά να εργάζονται συστηματικά, ευσυνείδητα.

Πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΟΤΑΝ μία τρίγλωσση ανθολογία. Μπορείτε να μας πείτε λίγα λόγια;

Πρόκειται για την πρώτη κοινή απόπειρα σύγχρονων νεοελλήνων λογοτεχνών να εκφραστούμε ποιητικά σε τρεις ευρωπαϊκές γλώσσες σε τρεις ευρωπαϊκές γλώσσες ταυτόχρονα (ελληνικά, αγγλικά και γερμανικά) χάρη στην ακάματη τελειοθήρα μεταφράστρια Ξανθή Χονδρού-Χιλλ και στον παθιασμένο για τα Νεοελληνικά Γράμματα εκδότη Γρηγόρη Πλαστάρα. Θα ακολουθήσει το chain novel, μια δική μου πρωτότυπη ιδέα, όπου τριάντα (ναι, 30!!!) συγγραφείς γράφουν μαζί (διαδοχικά) ένα ενιαίο αστυνομικό αργαιογνωστικό μυθιστόρημα… Ελπίζουμε του χρόνου το Πάσχα να έχει κι αυτό εκδοθεί (στα ελληνικά πρώτα κι ύστερα σε όλες τις γλώσσες του κόσμου, αφού έχει και σεναριακό ενδιαφέρον).