ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ για τη λειτουργία των Δήμων
Ανησυχητικά ευρήματα στη διαχείριση των δημοσίων πόρων
Ανησυχητικά ευρήματα για τη λειτουργία των Δήμων, τη διαχείριση των δημοσίων πόρων, την εκτέλεση των έργων και την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών ελέγχου περιλαμβάνει η Ετήσια Έκθεση 2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 6369/21.10.2026.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι διαπιστώσεις για τις απευθείας αναθέσεις υπηρεσιών εσωτερικού ελέγχου, τη συγκέντρωση συμβάσεων σε περιορισμένο αριθμό αναδόχων, τις ελλείψεις στην επίβλεψη των δημοσίων έργων, τη χαμηλή συμμόρφωση των Δήμων στις συστάσεις για το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ), αλλά και τις αδυναμίες ελέγχου των παραχωρήσεων αιγιαλού και παραλίας.
Η έκθεση αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα στη δημόσια διοίκηση: η ύπαρξη διαδικασιών, συμβάσεων και ελεγκτικών μηχανισμών δεν εξασφαλίζει από μόνη της ούτε την αποτελεσματική λειτουργία τους ούτε την προστασία του δημόσιου χρήματος.
Πρέπει, πάντως, να διευκρινιστεί ότι ορισμένα ευρήματα προέρχονται από ελέγχους ειδικά σε Δήμους ή σε ΟΤΑ πρώτου και δεύτερου βαθμού, ενώ άλλα αφορούν το σύνολο των εξεταζόμενων φορέων του Δημοσίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι Δήμοι.
-Απευθείας αναθέσεις εσωτερικού ελέγχου: Το 65,5% των συμβάσεων σε οκτώ αναδόχους
Μία από τις σημαντικότερες διαπιστώσεις αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι δημόσιοι φορείς οργανώνουν τον εσωτερικό τους έλεγχο.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο αναφέρει ρητά ότι η πλειονότητα των Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου των ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού εξακολουθεί, τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4795/2021, να στηρίζεται σε εξωτερικούς συνεργάτες, είτε για την υποστήριξη των υπηρεσιών της είτε για την πλήρη ανάθεση της λειτουργίας του εσωτερικού ελέγχου.
Από την εξέταση των σχετικών συμβάσεων στους δημόσιους φορείς προκύπτει ότι:
Το 90% των φορέων επέλεξε τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης.
Το 85% της συνολικής αξίας των συμβάσεων, περίπου 7,6 εκατ. ευρώ, ανατέθηκε με απευθείας ανάθεση.
Το 65,5% του πλήθους και της αξίας των συμβάσεων συγκεντρώθηκε σε μόλις οκτώ αναδόχους, οι οποίοι δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη την επικράτεια.
Τα ποσοστά αυτά δεν αφορούν αποκλειστικά τους Δήμους, αλλά το σύνολο των φορέων που εξετάστηκαν στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Ωστόσο, η ρητή αναφορά της έκθεσης στην εξάρτηση των δημοτικών Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου από εξωτερικούς συνεργάτες καθιστά τα ευρήματα ιδιαίτερα σημαντικά για την Αυτοδιοίκηση.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν περιορίζεται στην καταγραφή των αναθέσεων. Επισημαίνει ότι η υψηλή συγκέντρωση των συμβάσεων σε περιορισμένο αριθμό αναδόχων δημιουργεί τον κίνδυνο να χρησιμοποιούνται τα ίδια πρότυπα ελέγχου σε διαφορετικούς φορείς, χωρίς να προσαρμόζονται στις ιδιαίτερες ανάγκες, τις διαδικασίες και τους δημοσιονομικούς κινδύνους καθενός.
Η έκθεση χρησιμοποιεί μάλιστα τον χαρακτηρισμό «φασόν» για αυτόν τον κίνδυνο τυποποίησης των ελεγκτικών εργασιών και των παραδοτέων.
Για τους Δήμους το ζήτημα είναι ουσιαστικό. Ένας Δήμος με μεγάλες τεχνικές υπηρεσίες, σημαντική ακίνητη περιουσία και εκτεταμένες συμβάσεις δεν έχει απαραίτητα τους ίδιους ελεγκτικούς κινδύνους με έναν μικρό Δήμο περιορισμένων οικονομικών και διοικητικών δυνατοτήτων.
Ο εσωτερικός έλεγχος οφείλει να εξετάζει τις πραγματικές διαδικασίες και τους κινδύνους κάθε οργανισμού, όχι απλώς να παράγει μία τυποποιημένη έκθεση συμμόρφωσης.