Ανοιχτή σύγκρουση στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας

Πόσο κοστίζουν οι αιρετοί στην Αθμια Αυτοδιοίκηση

Κυρίζογλου: Ζητάμε την άμεση αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης

Οι προτάσεις της παράταξης του Χάρη Δούκα

Ολοκληρώθηκε το Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της ΚΕΔΕ , που πραγματοποιήθηκε στην Καλαμάτα από 5-7 Νοεμβρίου 2026, με μεγάλη συμμετοχή συνέδρων και παρατηρητών, κατά τη διάρκεια των τριήμερων εργασιών του.

Κατά την λήξη του υπήρξε ανοιχτή σύγκρουση με την κυβέρνηση και την ηγεσία της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) βρέθηκε ο Χάρης Δούκας στο συνέδριο της Καλαμάτας, που ολοκληρώθηκε το Σάββατο (7/11), καταθέτοντας ψήφισμα με 14 αιτήματα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και καταγγέλλοντας νοθεία κατά τη διαδικασία της ψηφοφορίας.

Η αντιπαράθεση κορυφώθηκε με έντονους διαξιφισμούς και την απόρριψη του αιτήματός του για ονομαστική καταμέτρηση.

Η παράταξη «Αυτοδιοίκηση Τώρα», της οποίας ηγείται ο δήμαρχος Αθηναίων, θέτει στο επίκεντρο τη χρηματοδότηση των δήμων, ζητώντας μεταξύ άλλων την απόδοση 2,5 δισ. ευρώ εντός του 2027, ειδικό τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας και κατάργηση του τέλους ταφής απορριμμάτων.

Παρά την έντονη αντιπαράθεση, το ψήφισμα της παράταξης Δούκα δεν επικράτησε. Σύμφωνα με τα ανακοινωθέντα αποτελέσματα, συγκέντρωσε 111 ψήφους, έναντι 213 της παράταξης «Σύγχρονοι Ισχυροί Δήμοι», με επικεφαλής τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, Λάζαρο Κυρίζογλου. Το τρίτο ψήφισμα, της «Λαϊκής Συσπείρωσης», έλαβε 14 ψήφους.

Στο κείμενο της «Αυτοδιοίκησης Τώρα» περιγράφεται μια Τοπική Αυτοδιοίκηση που, σύμφωνα με την παράταξη, καλείται να αναλάβει διαρκώς περισσότερες υποχρεώσεις, χωρίς να εξασφαλίζει την αναγκαία χρηματοδότηση και το προσωπικό για να τις εκπληρώσει.

Η οικονομική αυτοτέλεια αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα. Η παράταξη διεκδικεί την επιστροφή των οφειλόμενων και παρακρατηθέντων πόρων, με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, καθώς και την απόδοση 2,5 δισ. ευρώ το 2027.

Το ποσό, όπως αναφέρεται στο ψήφισμα με επίκληση μελέτης της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ), αντιστοιχεί σε χρηματοδοτικές ανάγκες των δήμων για λειτουργικές δαπάνες και συντήρηση υποδομών.

Η πολιτική αντιπαράθεση μεταφέρθηκε και στη διαδικασία ψηφοφορίας των ψηφισμάτων, όταν ο Χάρης Δούκας αμφισβήτησε τον τρόπο καταμέτρησης και ζήτησε να γίνει ονομαστική ψηφοφορία.

«Ονομαστική τώρα», φώναζε ο Χάρης Δούκας, ενώ από την αίθουσα ακούγονταν αντιδράσεις και προτροπές να καταμετρηθούν οι ψήφοι. Η ένταση αυξήθηκε όταν παρενέβη ο γενικός γραμματέας της ΚΕΔΕ, Δημήτρης Καφαντάρης, ο οποίος απευθύνθηκε στον Χάρη Δούκα σε ιδιαίτερα οξύ ύφος. «Φύγε από εδώ ρε, φύγε από εδώ. Δεν ντρέπεσαι λιγάκι; Έλα τώρα, νοθεία στην Αυτοδιοίκηση», φέρεται να του είπε, σύμφωνα με τη δημοσιογραφική καταγραφή του επεισοδίου.

Οι αντεγκλήσεις προκάλεσαν αναστάτωση μεταξύ των συνέδρων, ενώ το αίτημα για ονομαστική ψηφοφορία απορρίφθηκε. Με αφορμή τη λήξη των εργασιών του Συνεδρίου, ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λ. Κυρίζογλου δήλωσε: « Η Αυτοδιοίκηση Α’ Βαθμού έστειλε σήμερα ένα ξεκάθαρο μήνυμα.

Ζητάμε την άμεση αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης μέσω των ΚΑΠ, από τον επόμενο προϋπολογισμό του 2027, ώστε να καλύπτεται το ετήσιο λειτουργικό μας κόστος.

Η δύσκολη οικονομική μας κατάσταση απαιτεί άμεσες και συγκεκριμένες κυβερνητικές πρωτοβουλίες, που θα αποτρέψουν την απειλή γενικευμένης κατάρρευσης των Δήμων, που αν συμβεί θα έχει άμεσες και δυσάρεστες επιπτώσεις, στην καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των πολιτών.

Είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε νέες πρωτοβουλίες και να αναδείξουμε τις νέες μας διεκδικήσεις, για την υλοποίηση των οποίων θα αναληφθούν το επόμενο διάστημα συγκεκριμένες δράσεις και πρωτοβουλίες από την ΚΕΔΕ».

Το κόστος της Αυτοδιοίκησης
Η ΕΕΤΑΑ (Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης) εκπόνησε σε συνεργασία με την ΚΕΔΕ μια εμπεριστατωμένη μελέτη σχετικά με τα οικονομικά, το κόστος λειτουργίας και την υποστελέχωση των Δήμων της χώρας.

Βασικά σημεία της μελέτης μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν την υποχρηματοδότηση καθώς οι Δήμοι αντιμετωπίζουν σοβαρή οικονομική ασφυξία και αδυναμία να καλύψουν τις αρμοδιότητές τους, με την πρόταση να περιλαμβάνει την αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) και την ενίσχυση των δαπανών της Αυτοδιοίκησης στο 8% του ΑΕΠ.

Επίσης εισηγείται την κάλυψη 26.465 κενών οργανικών θέσεων μέσω προσλήψεων ΑΣΕΠ σε βάθος 3 με 4 ετών, με επιπλέον δημοσιονομικό κόστος περίπου 684 εκατ. ευρώ ετησίως.

Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η κατάσταση στις τεχνικές υπηρεσίες, όπου το ποσοστό των ακάλυπτων οργανικών θέσεων στους μηχανικούς ξεπερνά το 51,2% (υπηρετούν 3.094 εργαζόμενοι έναντι 6.858 οργανικών θέσεων). Στις Υπηρεσίες Δόμησης (Πολεοδομίες) το κενό φτάνει τα 587 κενά σε σύνολο 2.340 θέσεων.

Η μελέτη εισάγει μια σημαντική μεθοδολογική διάκριση μεταξύ καθετών και οριζόντιων λειτουργιών, καταγράφοντας το πραγματικό κόστος άσκησης των αρμοδιοτήτων και προτείνοντας μητρώο διαδικασιών και βελτιστοποίηση χρόνου περαίωσης των υπηρεσιών καθώς και το κόστος από τους μισθούς των αιρετών (Δημάρχων, Αντιδημάρχων κ.λ.π.)

Η επιστημονική μελέτη της ΕΕΤΑΑ αναδεικνύει τις έντονες πιέσεις και τις αποκλίσεις που καταγράφονται στα οικονομικά των ΟΤΑ, εστιάζοντας τόσο στο συνολικό προσωπικό όσο και ειδικότερα στις δαπάνες και τις αποζημιώσεις των αιρετών.

– Η μελέτη επισημαίνει ότι η αύξηση κατά 32,3% των δαπανών για τους αιρετούς κινείται με σημαντικά ταχύτερο ρυθμό σε σύγκριση με τη γενικότερη αύξηση των δαπανών για το υπόλοιπο προσωπικό των Δήμων.

– Το ζήτημα της μισθοδοσίας και των αμοιβών συνδέεται άμεσα με την «Καταστατική Θέση των Αιρετών». Οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων (ΠΕΔ) και η ΚΕΔΕ χρησιμοποιούν τα στοιχεία αυτά για να αναδείξουν θεσμικές στρεβλώσεις (π.χ. εγκυκλίους του ΥΠΕΣ για τη θέση αντιδημάρχων που είναι μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι).

– Στο πλαίσιο των διεκδικήσεων με βάση τη μελέτη, το Υπουργείο Εσωτερικών έχει δρομολογήσει νέες ρυθμίσεις για τις συντάξεις των αιρετών της τοπικής αυτοδιοίκησης.

-Η μισθοδοσία των αιρετών εντάσσεται στο ευρύτερο πρόβλημα υποχρηματοδότησης που κατέγραψε η ΚΕΔΕ.

– Το 46,4% του προϋπολογισμού των δήμων απορροφάται από τις δαπάνες προσωπικού (στις οποίες περιλαμβάνονται οι αμοιβές αιρετών και υπαλλήλων), αποτελώντας την πιο ανελαστική δαπάνη της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Πόσο κοστίζουν οι αιρετοί 
Στην ελληνική τοπική αυτοδιοίκηση, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ερωτήματα αφορά το κόστος που επιβαρύνει τους φορολογούμενους. Την απάντηση αυτή, έδωσε η ΚΕΔΕ σε συνεργασία με την ΕΕΤΑΑ σε μια αναλυτική μελέτη για το συνολικό κόστος λειτουργίας των δήμων που εξεπόνησε, ώστε να πλαισιώσει αποτελεσματικότερα τις διεκδικήσεις της ενόψει της κατάρτισης του κρατικού προϋπολογισμού.

Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή το σύνολο δαπανών για τη μισθοδοσία των υπαλλήλων που εργάζονται για λογαριασμό των δήμων ανέρχεται στα 2,47 δισ. ευρώ. Στο ίδιο κεφάλαιο εντάσσονται και οι δαπάνες των αιρετών οι οποίες μετρώνται ξεχωριστά μιας και δεν αποτελούν προσωπικό που στελεχώνει τις υπηρεσίες του δήμου.

Η έρευνα αποτυπώνει την εξέλιξή τους μέσα στα τελευταία χρόνια στο πλαίσιο της ανάδειξης μιας συνολικής καταγραφής των αυξανόμενων λειτουργικών δαπανών για τους δήμους της χώρας μας.

Σε πλήρη εφαρμογή τίθεται το νέο μισθολογικό καθεστώς για τους αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μετά τη δημοσίευση των σχετικών Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων (ΚΥΑ) στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Το Υπουργείο Εσωτερικών ενεργοποιεί τις διατάξεις του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (νόμος 5314/2026), επανακαθορίζοντας ριζικά τις αμοιβές, τις αντιμισθίες και τα έξοδα παράστασης σε Δήμους και Περιφέρειες.

Η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση επιφέρει μεσοσταθμικές αυξήσεις που αγγίζουν ή ξεπερνούν το 25%, αποκαθιστώντας τις περικοπές των προηγούμενων ετών.

Η νέα αρχιτεκτονική του νόμου συνδέει άμεσα τις αποδοχές των εκλεγμένων αρχόντων με τον πληθυσμό του κάθε Δήμου. Ως ανώτατη οροφή (100%) ορίζεται ο εκάστοτε μισθός του Γενικού Γραμματέα Υπουργείου, ο οποίος ανέρχεται σε 5.121 ευρώ μικτά.

Με βάση αυτό το ποσό, οι μισθοί δημάρχων 2026 διαμορφώνονται αναλογικά σε τέσσερις βασικές πληθυσμιακές κατηγορίες:
-Δήμοι άνω των 200.000 κατοίκων: Αντιμισθία στο 100%, δηλαδή 5.121,00 ευρώ.
-Δήμοι από 100.001 έως 200.000 κατοίκους: Αντιμισθία στο 90%, δηλαδή 4.608,90 ευρώ.
-Δήμοι από 20.01 έως 100.000 κατοίκους: Αντιμισθία στο 76%, δηλαδή 3.891,96 ευρώ.
-Δήμοι κάτω των 20.000 κατοίκων: Αντιμισθία στο 62%, δηλαδή 3.175,02 ευρώ.

Παράλληλα, οι αναπροσαρμογές επηρεάζουν θετικά και τα υπόλοιπα στελέχη των Δήμων, καθώς οι αποδοχές τους υπολογίζονται ως ποσοστό επί της αντιμισθίας του οικείου Δημάρχου. Ειδικότερα, οι Αντιδήμαρχοι βλέπουν το ποσοστό τους να αυξάνεται στο 55% (από 50%), ενώ οι Πρόεδροι των Δημοτικών Συμβουλίων λαμβάνουν το 21%. Όλες οι νέες αποδοχές φορολογούνται κανονικά ως εισόδημα από μισθωτή εργασία.