Εκτός σχεδίου δόμηση: η λύση για τα παρόδια οικόπεδα

Σε πέντε διακριτά βήματα προχωρά ο σχεδιασμός του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την οριστική αντιμετώπιση του ζητήματος της εκτός σχεδίου δόμησης, με στόχο την αναγνώριση οικοδομησιμότητας σε παρόδιες ιδιοκτησίες που βρίσκονται εκτός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων και εκτός οριοθετημένων οικισμών προ του 1923 ή κάτω των 2.000 κατοίκων.

Η εξέλιξη αυτή αφορά χιλιάδες ιδιοκτησίες σε εκτός σχεδίου περιοχές σε όλη τη χώρα, καθώς τα τελευταία χρόνια η δυνατότητα έκδοσης οικοδομικών αδειών έχει ουσιαστικά «παγώσει» μετά από αποφάσεις του ΣτΕ που απαιτούν σαφή πολεοδομική τεκμηρίωση για την οικοδομησιμότητα.
Τον σχεδιασμό παρουσίασε από τα Χανιά ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, Ευθύμιος Μπακογιάννης, εξηγώντας ότι η τελική λύση θα δοθεί μέσω Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο θα καθορίζει τους κανόνες αναγνώρισης των δρόμων που παρέχουν δικαίωμα δόμησης. Η διαδικασία αυτή επιλέχθηκε ώστε να είναι πλήρως συμβατή με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Πέντε βασικά στάδια
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του ΥΠΕΝ, η διαδικασία για την αναγνώριση των δρόμων και την αποκατάσταση της δυνατότητας δόμησης θα εξελιχθεί σε πέντε βασικά στάδια.
1. Ανάθεση και εκπόνηση μελετών αναγνώρισης οδών
Το πρώτο βήμα αφορά την καταγραφή του υφιστάμενου οδικού δικτύου σε 981 Δημοτικές Ενότητες σε όλη τη χώρα. Οι μελέτες αυτές αποτυπώνουν τους δρόμους που υπάρχουν στις εκτός σχεδίου περιοχές και εξετάζουν αν μπορούν να χαρακτηριστούν κοινόχρηστοι.
2. Σύνταξη Προεδρικού Διατάγματος για τα κριτήρια αναγνώρισης οδών
Μετά την ολοκλήρωση των μελετών καταγραφής, το ΥΠΕΝ θα προχωρήσει στην εκπόνηση σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο θα καθορίζει τα πολεοδομικά κριτήρια με βάση τα οποία θα αναγνωρίζονται οι δρόμοι.
Τα κριτήρια αυτά θα καθορίσουν ποιοι δρόμοι θα θεωρούνται κοινόχρηστοι και συνεπώς ποια οικόπεδα θα αποκτούν δικαίωμα δόμησης.
3. Νομοθετική εξουσιοδότηση για την έκδοση του ΠΔ
Παράλληλα θα προωθηθεί στη Βουλή νομοθετική ρύθμιση, η οποία θα παρέχει την απαιτούμενη εξουσιοδότηση για την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος.
4. Προληπτικός έλεγχος από το Συμβούλιο της Επικρατείας
Το σχέδιο του Προεδρικού Διατάγματος θα αποσταλεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας για προληπτικό έλεγχο νομιμότητας. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του ΥΠΕΝ, αυτό αναμένεται να γίνει τον Οκτώβριο ή Νοέμβριο του 2026.
5. Κύρωση του πολεοδομικά αναγνωρισμένου οδικού δικτύου
Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου και την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος, θα προχωρήσει η κύρωση του οδικού δικτύου που αναγνωρίζεται ως κοινόχρηστο.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΥΠΕΝ, η διαδικασία αυτή αναμένεται να ολοκληρωθεί στις αρχές του 2027, οπότε και θα αποκατασταθεί η δυνατότητα δόμησης για τα παρόδια οικόπεδα.