ΔΙΚΤΥΟ ΠΙΝΔΟΣ

«Θέλουμε ορεινές κοινότητες με ζωή»

Το 2002 ιδρύθηκε στο πλαίσιο του ΟΗΕ η «Σύμπραξη των Βουνών» (Mountain Partnership – ΟΗΕ/FAO) για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης στις ορεινές περιοχές, μια επίσημη εθελοντική οργάνωση που τελεί υπό την αιγίδα της Διεθνούς Οργάνωσης Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) με έδρα τη Ρώμη, μια διεθνής συμμαχία των Ηνωμένων Εθνών υπό τη FAO.

Η Σύμπραξη αποτελεί τη σημαντικότερη μέχρι σήμερα οργάνωση διεθνώς για τις ορεινές περιοχές και αριθμεί περισσότερα από 500 μέλη, από τα οποία 68 είναι κράτη-εταίροι και 14 εθνικές αρχές, 23 διακρατικούς οργανισμούς και 485 μέλη από την κοινωνία των πολιτών (ΜΚΟ και άλλες οργανώσεις). Μία από τις εθνικές αρχές που συμμετέχουν είναι και το Δίκτυο Πίνδος.

Πρόκειται για πρωτοβουλία 15 δημάρχων της ορεινής Δυτικής Ελλάδας με στόχο την αναζωογόνηση των ορεινών κοινοτήτων, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την ανάπτυξη της ορεινής Δυτικής Ελλάδας, την τουριστική προβολή και την αξιοποίηση τουριστικών πόρων.

Βασικός στόχος, η διατήρηση του πληθυσμού στην περιοχή του Δικτύου, η εγκατάσταση νέων ανθρώπων και η δημιουργία πλαισίου υποστήριξής τους.

                                Δήμαρχοι του Δικτύου ΠΙΝΔΟΣ

Οι πρωτοβουλίες τους αφορούν:
– Πιλοτικά σχέδια για την υποδοχή και εγκατάσταση νέου πληθυσμού σε ορεινές κοινότητες με στόχο την καταπολέμηση της ερήμωσης.
– Παρεμβάσεις στο Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου (Βάλια Κάλντα, Βίκος-Αώος, Σμόλικας, Τύμφη, Λύγκος, Μιτσικέλι).
– Ανάπτυξη ορεινών μονοπατιών, οικοτουριστικών δράσεων και οδικών δικτύων.
– Ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (φωτοβολταϊκά και μικρά υδροηλεκτρικά έργα).

«Το πρόγραμμα “Επιστροφή στην Πατρίδα” υποστηρίζει την εγκατάσταση οικογενειών στον Δήμο Λίμνης Πλαστήρα. Και ήδη έχει αποδώσει. Τρεις οικογένειες με τα παιδιά τους εγκαταστάθηκαν μόνιμα και εργάζονται σε τουριστικά καταλύματα της περιοχής. Τα παιδιά τους πηγαίνουν στο Δημοτικό σχολείο του χωριού.

Οι φυσικές ομορφιές του τόπου και το περιβάλλον ηρεμίας που προσφέρει είναι ιδανικά για όσους θέλουν και μπορούν να εργαστούν από απόσταση. Εχουμε 12 ψηφιακούς νομάδες που πηγαινοέρχονται καθώς δεν είναι μόνιμα εγκαταστημένοι εδώ και δημιουργούμε θέσεις για άλλους 20.

Σκοπός μας είναι να δημιουργήσουμε ένα hub καινοτομίας στον δήμο μας με άξονα το περιβάλλον. Αναπτύσσουμε συνεχώς τις τεχνολογικές μας υποδομές ώστε να δημιουργήσουμε το κατάλληλο περιβάλλον για νέους ανθρώπους, επιστήμονες, ερευνητές, να έρθουν και να εργαστούν εδώ με ησυχία, κοντά στη φύση. Αυτή η προσπάθεια αρχίζει να αποδίδει», λέει ο δήμαρχος Λίμνης Πλαστήρα, Παναγιώτης Νάνος.

Ο Δήμος Λίμνης Πλαστήρα προχωρά στη διάθεση -με συμβολικό τίμημα- αγροτικών γαιών, αμπελώνων, περιβολιών, κήπων και στη διανομή εμβολιασμένων καστανομεριδίων μέσα από την Τράπεζα Γης.

Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η αναθέρμανση του πρωτογενούς τομέα, η αύξηση της αγροτικής παραγωγής και η επανάχρηση των εγκαταλειμμένων κτημάτων.

«Υπάρχει μια κουλτούρα αυτοδιοίκησης και αυτοδιάθεσης στην περιοχή. Η τοπική κοινωνία έχει τον πρώτο λόγο για την ανάπτυξη του τόπου» εξηγεί ο κ. Παναγιώτης Νάνος.

        Κανάλια Γάβρογο. Το όρος Γάβρογο βρίσκεται στη Νότια Πίνδο. Το οροπέδιο είναι γνωστό για τα πλούσια δάση του                                                                                                                                                                                                                              

Ενεργειακά αυτόνομο δορυφορικό σύστημα πολιτικής προστασίας!
Στον Δήμο Αργιθέας, στα θεσσαλικά Αγραφα, στην καρδιά της Νότιας Πίνδου, με τα χωριά της σκαρφαλωμένα στα 1.000 μέτρα υψόμετρο, λειτούργησε πριν από λίγο καιρό το πρώτο ενεργειακά αυτόνομο δορυφορικό σύστημα πολιτικής προστασίας και έκτακτης ανάγκης. «Στην Αργιθέα έχουμε μάθει να μην περιμένουμε τις λύσεις, αλλά να τις δημιουργούμε.

Οι καταστροφές του “Ιανού” και του “Daniel” μας δίδαξαν ότι οι ορεινές περιοχές χρειάζονται ειδικές προσεγγίσεις και την αξιοποίηση της υψηλής τεχνολογίας για να προστατευτούν αποτελεσματικά. Με αυτή την πρωτοβουλία, ο δήμος δημιουργεί ένα πλήρως ενεργειακά αυτόνομο και ανεξάρτητο δίκτυο έκτακτης ανάγκης.

Δεν πρόκειται για μια ακόμα καινοτομία βιτρίνας, αλλά για μια ουσιαστική υποδομή που μπορεί να σώσει ζωές!» λέει ο δήμαρχος της περιοχής και πρόεδρος του Δικτύου Πίνδος, Ανδρέας Στεργίου.

Μπορεί η Τοπική Αυτοδιοίκηση να πρωτοπορεί, οι εκπρόσωποί της να βρίσκουν λύσεις στα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι απομονωμένες περιοχές όπως ο Δήμος Αργιθέας, αλλά πρέπει να υπάρχουν και υποδομές. «Πρέπει να λειτουργεί και το δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ και όχι να πέφτει το ρεύμα όταν βγαίνουν τα εκχιονιστικά μηχανήματα.

Οι λιγοστοί κάτοικοι των ορεινών περιοχών του Δικτύου Πίνδος έρχονται αντιμέτωποι με τα έντονα καιρικά φαινόμενα, τους σκληρούς χειμώνες, αλλά και την έλλειψη υποδομών που μπορεί να είναι κάποιες φορές… μοιραία.

Για παράδειγμα, στα πιο απομακρυσμένα χωριά του δήμου μας το ασθενοφόρο κάνει να φτάσει από την Καρδίτσα έως και 2.45 ώρες και σε ορισμένες περιοχές των Αγράφων έως και 4!

»Για να μείνεις στον πανέμορφο αυτό τόπο πρέπει να εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη πρόσβαση. Να μπορείς να έρχεσαι και να φεύγεις όποτε θέλεις. Τα παιδιά σου να μπορούν να πηγαίνουν σχολείο.

Να υπάρχει ιατρική κάλυψη έστω και σε πρώτο βαθμό. Πρέπει η χώρα μας να έχει μεταρρυθμιστική στρατηγική για την ορεινότητα και ταμείο ορεινότητας. Λύσεις υπάρχουν.

Μπορούν οι τοποθετήσεις των εκπαιδευτικών για παράδειγμα να γίνονται με το συνταγματικό δικαίωμα της εντοπιότητας. Να χρησιμοποιηθούν πόροι για να εγκατασταθούν δομημένα συστήματα τηλεϊατρικής στην περιοχή.

Εμείς βάλαμε απινιδωτές στα υψηλότερα σημεία των διαδρομών της περιοχής μας. Μια απλή αλλά σωτήρια εφαρμογή, καθώς στην περιοχή μας αναπτύσσεται ο εναλλακτικός τουρισμός και οι ορεινές διαδρομές που ακολουθούν περιπατητές από όλο τον κόσμο συγκεντρώνουν όλο και περισσότερες συμμετοχές», δηλώνει ο κ. Στεργίου.

Στρατηγική ανάπτυξης Αγράφων
«Σχεδιάζουμε τη συνέχιση και την ενίσχυση των συνεργασιών μας μέσω του Δικτύου Πίνδος ώστε να βελτιώσουμε την οδική προσβασιμότητα», τονίζουν τα άλλα μέλη του Δ.Σ. του Δικτύου, ο αντιπρόεδρος Περικλής Μίγδος, δήμαρχος Καραϊσκάκη, και ο δήμαρχος Αγράφων και γραμματέας του Δικτύου Πίνδος, Αλέξης Καρδαμπίκης.

Το ιδιαίτερα δύσκολο οδικό δίκτυο, με τμήματα δρόμων που παραμένουν ακόμη χωμάτινα, είναι το βασικότερο πρόβλημα της περιοχής και το πιο κρίσιμο ζήτημα για τους μόνιμους κατοίκους. «Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν μεμονωμένες αλλά ενθαρρυντικές περιπτώσεις εγκατάστασης νέων ανθρώπων και οικογενειών.

Εμείς ενισχύουμε και οικονομικά τις οικογένειες και τις νέες μητέρες, ενώ παράλληλα ενισχύουμε την ανάπτυξη του ήπιου τουρισμού και της τοπικής παραγωγής προκειμένου να δημιουργήσουμε ακόμη περισσότερες θέσεις εργασίας», συμπληρώνει ο κ. Καρδαμπίκης.

Το Δίκτυο Πίνδος έχει ενεργή συμμετοχή σε ευρωπαϊκές παρόμοιες προσπάθειες. Πρόσφατα συμμετείχε σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα μαζί με Γάλλους, Κροάτες, Ιταλούς και Κύπριους εταίρους για πολιτικές προσέλκυσης πληθυσμού στις ορεινές περιοχές. Το περασμένο φθινόπωρο εξετάστηκαν αντίστοιχες πολιτικές στην αυτόνομη επαρχία του Trento στην Ιταλία, μια περιοχή με σημαντική εμπειρία στη στήριξη ζωής στα βουνά.

«Οι ορεινές περιοχές δεν είναι μόνο θύλακες περιβάλλοντος, παράδοσης και Ιστορίας της Ελλάδας. Οφείλουν να παραμείνουν ζωντανές και ενεργές, τουλάχιστον για την επόμενη γενιά. Γιατί αν αφεθούν σε πλήρη αδράνεια σήμερα, αύριο θα είναι πολύ πιο δύσκολο να ενεργοποιηθούν.

Θέλουμε ορεινές κοινότητες με ζωή: σχολεία που λειτουργούν, μικρές επιχειρήσεις, νέους ανθρώπους που δημιουργούν. Το μέλλον αυτών των περιοχών δεν το βλέπω ως επιστροφή στο παρελθόν, αλλά ως μια νέα μορφή σύγχρονης ζωής, πιο κοντά στη φύση και στον άνθρωπο», τονίζει ο πρόεδρος του Δικτύου, Ανδρέας Στεργίου.

Για να αντιμετωπίσει τα σοβαρά προβλήματα των ορεινών περιοχών, αλλά και για να αναπτύξει δράσεις, το Δίκτυο ενεργοποιεί την κοινωνία σε διαφορετικά επίπεδα και κατευθύνσεις: την τοπική κοινωνία μέσω των εκπροσώπων της που συμμετέχουν σε αυτό, τους απόδημους ως φορείς παροχής γνώσης και πόρων, τα μεγάλα κοινωνικά ιδρύματα για την παροχή θεσμικής αλλά και οικονομικής υποστήριξης, το διεθνές σύστημα υποστήριξης που συντονίζει το Εργαστήριο Αγροτικού Χώρου στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και το cluster Terra Thessalia για την εισαγωγή τεχνογνωσίας.

Η περιοχή παρέμβασης εκτείνεται σε μια ευρεία διαπεριφερειακή ζώνη που περιλαμβάνει τις περιφερειακές ενότητες των Ιωαννίνων, των Γρεβενών, των Τρικάλων, της Καρδίτσας, της Ευρυτανίας και της Αιτωλοακαρνανίας και στην οποία συμμετέχουν 15 ορεινοί δήμοι (Μετεώρων, Πύλης Τρικάλων, Αργιθέας, Αγράφων, Βόρειων και Κεντρικών Τζουμέρκων, Αμφιλοχίας, Καρπενησίου, Νικολάου Σκουφά, Μουζακίου, Καλαμπάκας, Λίμνης Πλαστήρα). Στη φωτογραφία το Δ. Σ. του Δικτύου Πίνδος.
(ΠΗΓΗ: efsyn.gr)