Συνέντευξη του Γιώργου Κατσιπάνου στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

Ο Γιώργος Κατσιπάνος γεννήθηκε στο Αγρίνιο, όπου έζησε τα παιδικά και μαθητικά του χρόνια. Σπούδασε Μηχανολογία στο TEI Πειραιά. Σήμερα ζει στη γενέτειρά του όπου εργάζεται ως μηχανολόγος μηχανικός. Στις αγαπημένες του ενασχολήσεις περιλαμβάνονται η ανάγνωση, το θέατρο και η φωτογραφία. Τον τελευταίο καιρό ασχολείται με το «Podcast της λήθης» στο οποίο καταπιάνεται με ιστορικά θέματα, κυρίως τοπικού χαρακτήρα. Η Εντολή άνωθεν είναι το πρώτο του μυθιστόρημα.

Πώς ξεκινά η προετοιμασία ενός βιβλίου;
Η προετοιμασία ενός βιβλίου ξεκινά σχεδόν πάντα από μια μικρή σπίθα. Στην περίπτωση της «Εντολής Άνωθεν», αυτή η σπίθα ήταν οι ιστορίες που ακούει κανείς στα χωριά της ελληνικής επαρχίας. Εκείνες οι αφηγήσεις που λέγονται στα καφενεία, στις αυλές και στις οικογενειακές συγκεντρώσεις και στις οποίες ποτέ δεν ξέρεις πού τελειώνει η πραγματικότητα και πού αρχίζει ο θρύλος. Από μικρός με γοήτευαν αυτές οι ιστορίες. Κάποια στιγμή ένιωσα ότι αυτό το υλικό άξιζε να μετατραπεί σε μυθοπλασία και να αποκτήσει μια ολοκληρωμένη λογοτεχνική μορφή.

Ποια ήταν η αφορμή για να εκδοθεί το μυθιστόρημα «Εντολή Άνωθεν», εκδόσεις Βακχικόν;
Η αφορμή ήταν η εσωτερική ανάγκη να αφηγηθώ μια ιστορία που κουβαλούσα μέσα μου για χρόνια. Ήθελα να γράψω ένα μυθιστόρημα που να συνδυάζει το μυστήριο με την ιστορική μνήμη και να δείχνει πώς γεγονότα του παρελθόντος συνεχίζουν να επηρεάζουν το παρόν. Όταν ολοκλήρωσα το χειρόγραφο, το έστειλα στις Εκδόσεις Βακχικόν. Πίστεψαν στο βιβλίο από την πρώτη στιγμή και μου έδωσαν τη δυνατότητα να δω μια προσωπική ιδέα να μετατρέπεται σε πραγματικό βιβλίο.

Ο τίτλος «Εντολή Άνωθεν» είναι συμβολικός ή δηλώνει κάτι κυριολεκτικά;
Θα έλεγα ότι λειτουργεί και με τους δύο τρόπους. Από τη μία παραπέμπει στη γνωστή φράση που χρησιμοποιείται όταν κάποιος προσπαθεί να μεταθέσει την ευθύνη σε ανώτερα κλιμάκια. Από την άλλη, θέτει ένα βαθύτερο ηθικό ερώτημα: μέχρι ποιο σημείο μπορεί ένας άνθρωπος να κρύβεται πίσω από τις αποφάσεις των άλλων και πότε οφείλει να αναλάβει την προσωπική του ευθύνη απέναντι στη συνείδησή του.

Στάνος Αιτωλοακαρνανίας 2020. Ένας βοσκός εντοπίζει δύο πτώματα. Ποια είναι τα στοιχεία που παρατηρεί ο βοσκός καθώς είναι δίπλα στα δύο πτώματα;
Ο βοσκός αντικρίζει δύο πτώματα μέσα στην πρωινή ομίχλη του βουνού. Βλέπει αίμα στο χώμα, τραύματα από πυροβόλο όπλο και σημάδια που δείχνουν ότι προηγήθηκε πάλη. Η εικόνα αυτή τον κάνει να καταλάβει αμέσως ότι δεν πρόκειται για ένα συνηθισμένο περιστατικό. Είναι η στιγμή από την οποία ξεκινά ουσιαστικά η ιστορία και τίθεται σε κίνηση ολόκληρη η έρευνα.

Ο υπαστυνόμος Γεώργιος Χαριτόπουλος θα κληθεί να ρίξει φως σε μια σειρά φόνων. Κατά πόσο αξιόπιστος είναι ο Χαριτόπουλος;
Ο Γεώργιος Χαριτόπουλος είναι ένας αστυνομικός που εμπνέει εμπιστοσύνη επειδή παραμένει βαθιά ανθρώπινος. Δεν είναι αλάνθαστος ούτε ένας υπερήρωας που τα γνωρίζει όλα. Αμφιβάλλει, κάνει λάθη και κουβαλά τις δικές του αγωνίες. Αυτό που τον χαρακτηρίζει είναι η επιμονή του και η ανάγκη του να φτάσει στην αλήθεια, ακόμη κι όταν αυτή είναι επώδυνη.

Η υπόθεση σχετίζεται και με ιστορικά γεγονότα στο παρελθόν. Γιατί ακόμη και σήμερα το παρελθόν ξαναεμφανίζεται στο παρόν;
Πιστεύω ότι το παρελθόν δεν χάνεται ποτέ πραγματικά. Οικογενειακά μυστικά, ιστορικά τραύματα και παλιές συγκρούσεις μπορεί να σιωπούν για δεκαετίες, αλλά συνεχίζουν να επηρεάζουν τις ζωές μας. Στην «Εντολή Άνωθεν» το παρελθόν δεν αποτελεί απλώς φόντο. Είναι ένας ενεργός παράγοντας που επιστρέφει και ζητά απαντήσεις.

Κατά τη διάρκεια της αφήγησης χρησιμοποιείτε μέρη και τόπους γύρω από την περιοχή που μένετε στο Αγρίνιο. Για ποιο λόγο;
Στο βιβλίο υπάρχουν δύο παράλληλες αφηγήσεις. Ο Σωκράτης Ντρουγγάς κινείται στην Άρτα και στα γύρω χωριά το 1944, ενώ ο υπαστυνόμος Χαριτόπουλος ερευνά την υπόθεση στο Αγρίνιο του 2020. Επέλεξα τόπους που γνωρίζω και αγαπώ, γιατί όταν γράφεις για μέρη που έχεις περπατήσει και ζήσει, η αφήγηση αποκτά μεγαλύτερη αλήθεια και αυθεντικότητα.

Σε κάποιο σημείο η πλοκή κορυφώνεται. Χρειάζεται το σασπένς και η αγωνία σε ένα βιβλίο;
Απολύτως. Το σασπένς είναι το στοιχείο που κρατά τον αναγνώστη σε εγρήγορση και τον κάνει να θέλει να γυρίσει την επόμενη σελίδα. Στο αστυνομικό μυθιστόρημα είναι βασικό συστατικό, γιατί μετατρέπει την ανάγνωση σε μια ενεργή αναζήτηση της αλήθειας. Αυτό το αίσθημα προσπάθησα να δημιουργήσω και στην «Εντολή Άνωθεν».

Σε ποια κατηγορία ανήκει το μυθιστόρημα;
Τυπικά πρόκειται για αστυνομικό μυθιστόρημα, καθώς στον πυρήνα του υπάρχει μια σειρά φόνων και η προσπάθεια εξιχνίασής τους. Ωστόσο, οι αναφορές στην Κατοχή και στον Εμφύλιο το κάνουν να ξεφεύγει από τα στενά όρια του κλασικού whodunit και να αποκτά έντονο ιστορικό βάθος. Θα έλεγα ότι είναι ένα αστυνομικό μυθιστόρημα με ισχυρό ιστορικό υπόβαθρο.

Ποιος είναι ο λόγος που τα αστυνομικά μυθιστορήματα γνωρίζουν μεγάλη επιτυχία;
Νομίζω ότι τα αστυνομικά μυθιστορήματα έχουν μεγάλη απήχηση γιατί αγγίζουν μια βασική ανθρώπινη ανάγκη: την ανάγκη να βάλουμε τάξη στο χάος. Ο αναγνώστης παρακολουθεί ένα έγκλημα και μαζί με τον ερευνητή προσπαθεί να αποκαταστήσει την αλήθεια. Παράλληλα, τα καλά – κατ εμέ – αστυνομικά μυθιστορήματα σχολιάζουν την κοινωνία και φωτίζουν βαθύτερες πλευρές της ανθρώπινης φύσης.

Ποιοι αστυνομικοί συγγραφείς σας επηρέασαν;
Με έχουν επηρεάσει ιδιαίτερα ο Georges Simenon και ο Πέτρος Μάρκαρης. Εκτιμώ επίσης πολύ τον Γρηγόρη Αζαριάδη, τον Δημήτρη Σίμο, τον Βαγγέλη Γιαννίση και τον Παναγιώτη Κωνσταντόπουλο. Αυτό που θαυμάζω σε όλους αυτούς είναι ότι χρησιμοποιούν το έγκλημα όχι μόνο ως γρίφο προς λύση, αλλά και ως αφορμή για να μιλήσουν για την κοινωνία και την ανθρώπινη ψυχολογία.

Πώς νιώθετε που θα παρουσιάσετε το μυθιστόρημα «Εντολή Άνωθεν», στο καφέ –βιβλιοπωλείο Σκίουρος το Σάββατο 23 Μαΐου 2026 στις 20.00, στην οδό Ψαρών 10, στην Άρτα;
Νιώθω ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση. Ένα σημαντικό μέρος της ιστορίας εκτυλίσσεται στην Άρτα του 1944, οπότε αισθάνομαι ότι το βιβλίο επιστρέφει σε έναν από τους φυσικούς του τόπους. Για έναν συγγραφέα, η επαφή με τους αναγνώστες είναι η πιο ουσιαστική ανταμοιβή μετά από μήνες μοναχικής δουλειάς.

Τι σημαίνει η Άρτα για εσάς;
Η Άρτα είναι για μένα ένας τόπος με έντονο ιστορικό και συναισθηματικό βάρος. Κατά την έρευνα για το βιβλίο ήρθα σε επαφή με γεγονότα της Κατοχής και του Εμφυλίου που σημάδεψαν βαθιά την περιοχή. Δεν είναι απλώς ένα σκηνικό, αλλά ένα ουσιαστικό κομμάτι της ίδιας της ιστορίας και της ατμόσφαιράς της.