H αφετηρία της γραφής των ονομάτων
Γράφει ο Νίκος Σόκολος
Ένα ευδιάκριτο τεκμήριο της βυζαντινής εποχής, με την βοήθεια των αρχαιολογικών δεδομένων, είναι η αυτοκρατορική δόξα, και ο τρόπος με το οποίο αναγνωρίζουμε επιγραφές, μέσα από τις οποίες παρατηρούμε τα ίχνη ενός μισοσβησμένου ονόματος, το οποίο αναφέρεται στον Ιουστινιανό Β΄ τον Ρινότμητο.
Μπορεί να διέγραψαν την μνήμη του, όπου υπήρχε επιγραφή σε όλη την αυτοκρατορία με το όνομα του, αλλά οι αρχαιολογικές πηγές, επιβεβαιώσαν τα μνημειακά κατάλοιπα, και τις επιγραφές, μέσα από χαράγματα, στο Ιερό του ναού της Παναγίας της Δροσιανής στην Νάξο.
Το σημείο όπου θα περίμενε κανείς να βρει το όνομα του, είναι ” αποξεσμένο ”, με αιχμηρό εργαλείο, και η κτητορική αυτή επιγραφή, αποτελούμενη από 19 στίχους, εκ των οποίων μόνο οι έξι διακρίνονται σήμερα, βρίσκεται στο βόρειο μέτωπο της αψίδας του Ιερού, ( οι υπόλοιποι είναι αποχρωματισμένοι και αποξεσμένοι ), και αναγράφεται το όνομα του Σισιννίου, του Αγιοτάτου, που θα ήταν κάποιος επίσκοπος, ενώ οι στίχοι που προηγούνται του επισκόπου, με την πρόθεση επί, θα περιείχαν υψηλότερο ιεραρχικά πρόσωπο.
Στην Εκκλησία της Παναγίας της Δροσιανής, της οποίας η ανέγερση αποδίδεται στην δεύτερη βασιλεία του Ιουστινιανού Β΄ του Ρινότμητου, από το 705, έως το 711, διακρίνουμε μέσα στο Ιερό, μια υπέροχη ξεχασμένη τέχνη της καλής γραφής, διακοσμώντας την τοιχογραφία του τύπου αυτών των Εκκλησιών, και διαμορφώνοντας τα πλευρικά αψιδώματα στο εσωτερικό της, με την κάλυψη των ονομάτων αυτών.
Με αυτές τις Ελληνικές γραμματοσειρές, φανερώνεται η αρχαία και η Ελληνική βυζαντινή σε πολλές παραλλαγές, αλλά και η διακίνηση των ιδεών και των τάσεων, που υπήρχε όσον αφορά την Χριστιανική Θρησκεία, την λατρευτική παράδοση, αλλά και την Χριστιανική πίστη.
Με μια άλλη οπτική πλευρά προσεγγίζουμε τον πλούσιο διάκοσμο του ναού, της Παναγίας της Δροσιανής, την συνάφεια της αρχιτεκτονικής δόμησης, καθώς και της ιστορικότητας της, μέσα από την οποία πηγάζει η γραφικότητα και η μοναδική ομορφιά της, όπως και η παλαιότητα, που επιβεβαιώνει την ιδιαίτερα επιμελημένη κατασκευή της, όπως και την ίδια την ιστορική της αξία.
Οι ωραίες αναλογίες που υπάρχουν, στα πλευρικά αψιδώματα του εσωτερικού του ναού, χαρακτηρίζονται από λεπτό αρχιτεκτονικό αίσθημα, από αρμονία, από συμμετρική σχέση που πλαισιώνει την εικονογραφική διάσταση της Εκκλησίας.
Εκτός από όλα αυτά η παλιά εικόνα της Παναγίας της Δροσιανής, προσδίδει την πνευματική οδό της Εκκλησίας, σύμφωνη με τα επιγραφικά και τα αρχιτεκτονικά στοιχεία, που συνυπάρχουν στον Ιερό χώρο του βήματος, καθώς και του συνολικού χώρου της Εκκλησίας.
Στην Νάξο, τα ίχνη του ξεχασμένου αυτοκράτορα, βρήκαν τον δρόμο τους, και κοντά σε αυτά την παρουσία τους, μέσα από τον θαυμασμό της αποκρυπτογράφησης της γραφής.