Για τα 130 χρόνια του Σκουφά

Γράφει ο Βασίλης Κατσώτης

Απόγευμα Σαββάτου 6 Απριλίου 1896, μόλις πέντε χρόνια από την απελευθέρωση της πόλης της Άρτας από τον οθωμανικό ζυγό, μια χούφτα εμπνευσμένων ανθρώπων, από εκείνους που διαμορφώνουν τις εξελίξεις στον τόπο τους και στην γενιά τους, αποφάσισαν να ιδρύσουν το σύλλογο Σκουφά.

Ο σύλλογος γεννήθηκε από μια μεγάλη ανάγκη μιας ολόκληρης κοινωνίας για καλλιέργεια, συλλογική έκφραση και πνευματικής προόδου. Ακόμη και η επιλογή του ονόματος, προς τιμή του συνιδρυτή της Φιλικής Εταιρείας Νικολάου Σκουφά, ήταν βαθιά συνειδητή και εξέφραζε την πεποίθηση ότι η παιδεία, η προώθηση και διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας και κληρονομιάς ενός λαού, αποτελούν τους θεμέλιους λίθους της ελευθερίας και της κοινωνικής συνοχής.

Μέσα στο πέρασμα των δεκαετιών ο σύλλογος ανέπτυξε πλούσια δράση και στην αγκαλιά του βρήκαν την θαλπωρή η μουσική, ο χορός, το θέατρο, ο λόγος και η φιλολογική δημιουργία με τις πλούσιες εκδόσεις του. Συνάμα η παιδαγωγική και εκπαιδευτική διάσταση της προσφοράς του είναι τεράστια στην περιοχή, διότι καλλιέργησε για σειρά ετών αισθητική παιδεία υψηλής στάθμης, συνεργατικό πνεύμα και αγάπη για τις τέχνες και τα γράμματα.

Σε ταραγμένες εποχές για την πατρίδα μας ο «Σκουφάς » αποτέλεσε το θεματοφύλακα της πολιτιστικής ταυτότητας και κληρονομιάς της περιοχής, διότι κατάφερε να συνδυάσει τα τοπικά ήθη και έθιμα, με τις κατά καιρούς σύγχρονες καλλιτεχνικές εκφράσεις.

Με πρωτοποριακό πνεύμα και εξωστρέφεια συνδιαμόρφωσε με σημαντικούς πνευματικούς ανθρώπους έναν σύγχρονο πολιτιστικό διάλογο που ξεπέρασε τα γεωγραφικά όρια της Άρτας. Γι’ αυτό τον Δεκέμβριο του 1975 η Ακαδημία Αθηνών βράβευσε τον σύλλογο για την προσφορά του στα γράμματα και την μουσική.

Ωστόσο η καρδιά και η κινητήριος δύναμη του συλλόγου διαχρονικά ήταν το ανθρώπινο δυναμικό του. Η συμβολή των διοικήσεων, των δασκάλων, των καλλιτεχνών, των εθελοντών και των μελών του συλλόγου ήταν καθοριστική. Άνθρωποι που εργάστηκαν αθόρυβα, ανιδιοτελώς, με μεράκι και βαθύτατο αίσθημα προσφοράς, διατήρησαν αναμμένη την φλόγα της δημιουργίας και της καλλιτεχνικής έκφρασης. Όλοι αυτοί χάρη της προσφοράς τους ,δεν επέτρεψαν σε καμία στιγμή της μακρόχρονης ιστορίας του συλλόγου να μετατραπεί σε μουσειακό κατάλοιπο του παρελθόντος, αλλά σε έναν πολιτιστικό φορέα που πρέσβευε το νέο, το νεωτεριστικό, το ρηξικέλευθο.

Στο σήμερα ο σύλλογος καλείται να συνομιλήσει με τις προκλήσεις του 21ου αιώνα, με τις νέες μορφές πολιτιστικής έκφρασης, με τις ανάγκες της σύγχρονης νεολαίας και να εναρμονιστεί με την ψηφιακή εποχή που διανύουμε. Όλα αυτά με σεβασμό πάντα στην παράδοση αλλά και με ανοικτό πνεύμα οφείλει να συνεχίσει, στο να επενδύει στην παιδεία, την συνεργασία και την εξωστρέφεια ,αποδεικνύοντας ότι η πολιτιστική μας ταυτότητα μπορεί να βρει και νέες μορφές έκφρασης.

Ο εορτασμός των 130 χρόνων από την ίδρυση του συλλόγου ( 1896 – 2026 ), δεν είναι απλώς μια αφορμή για να γίνει μια αναδρομή στο παρελθόν. Είναι συνάμα και μια ευκαιρία αναστοχασμού, μια ουσιώδης υπενθύμιση, ότι ο πολιτισμός δεν είναι πολυτέλεια, αλλά θεμέλιο της πνευματικής ζωής και της ίδιας της κοινωνικής συνοχής. Και σε αυτή την διαδρομή ο Μουσικοφιλολογικός Σύλλογος Άρτης, ο Σκουφάς εξακολουθεί να έχει συνέπεια, λόγο, ρόλο και μέλλον στην σύγχρονη Άρτα.