Το ασφαλιστικό και οι αλλαγές σε συντάξεις και ασφαλιστικές εισφορές

Αλλαγές τόσο σε κύριες συντάξεις, επικουρικές συντάξεις αλλά και ασφαλιστικές εισφορές φέρνει το ασφαλιστικό νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή και επηρεάζει τρία εκατομμύρια ασφαλισμένους και ένα εκατομμύριο συνταξιούχους.
Μεταξύ άλλων προβλέπει την αναμόρφωση του καθεστώτος καταβολής των εισφορών αυτοτελώς απασχολουμένων και ελεύθερων επαγγελματιών το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, που κατατέθηκε στη Βουλή.

Συγκεκριμένα:
-Θεσπίζονται έξι επίπεδα υποχρεωτικών ασφαλιστικών κατηγοριών, μέσα από τα οποία διασφαλίζεται ελευθερία επιλογής για κάθε ασφαλισμένο μεταξύ των έξι ασφαλιστικών κατηγοριών, την οποία μπορεί να διαφοροποιεί, ετησίως.
-Θεσπίζεται ειδική ασφαλιστική κατηγορία, που αντιστοιχεί σε 93 ευρώ για κύρια σύνταξη, για τους νέους ασφαλισμένους έως πέντε έτη ασφάλισης. Το ίδιο ισχύει, από 1-1-2020 και για τους ελεύθερους επαγγελματίες που δεν έχουν συμπληρώσει πέντε έτη ασφάλισης και μέχρι 31-12-2019 δεν υπάγονταν σε καθεστώς καταβολής μειωμένων ασφαλιστικών εισφορών και για όσο χρονικό διάστημα υπολείπεται για τη συμπλήρωση πέντε ετών.
– Μεταρρυθμίζεται, από 1-1-2020, το σύστημα καταβολής εισφορών των ασφαλισμένων του πρώην ΟΓΑ και, ειδικότερα: Προβλέπονται έξι ασφαλιστικές κατηγορίες για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ, ανεξαρτήτως του χρόνου υπαγωγής στην κοινωνική ασφάλιση. (Σήμερα, οι καταβαλλόμενες εισφορές ορίζονται σε ποσοστό επί του μηνιαίου εισοδήματος).

Όπως σημειώνεται σε δημοσίευμα του Nextdeal οι βασικές αλλαγές για κάθε κατηγορία είναι οι εξής:
– Εισφορές μη μισθωτών :Εισάγεται νέο σύστημα εισφορών ελεύθερης επιλογής για τους ελεύθερους επαγγελματίες , αυτοαπασχολούμενους επιστήμονες και αγρότες. Μέχρι τις 12 Μαρτίου πρέπει να πληρωθούν οι πρώτες εισφορές Ιανουαρίου που θα υπολογιστούν με το νέο σύστημα. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες θα κληθούν τις επόμενες ημέρες να δηλώσουν την ασφαλιστική κλίµακα στην οποία επιθυμούν να ενταχθούν για το 2020 σε ειδική πλατφόρμα του ΕΦΚΑ με τίτλο «Επιλέγω ελεύθερα , συμφέρει υψηλότερα » Όσοι µη µισθωτοί δεν υποβάλουν αίτηση, θα ενταχθούν αυτοδίκαια στην πρώτη και ελάχιστη ασφαλιστική κατηγορία των 220 ευρώ. Με το νέο σύστημα εισφορών ελεύθερης επιλογής ανάμεσα στις έξι κατηγορίες που θεσπίστηκαν μεταξύ 220 και 576 ευρώ για κύρια ασφάλιση και υγεία οι μη μισθωτοί που δηλώνουν εισόδημα άνω των 15.000 ευρώ έχουν σημαντική ελάφρυνση καθώς αποδεσμεύεται η εισφορά από τα κέρδη τους. Αντίθετα οι ελεύθεροι επαγγελματίες που πλήρωναν μέχρι σήμερα την κατώτατη εισφορά ύψους 185 ευρώ επιβαρύνονται με 35 ευρώ μηνιαίως καθώς η κατώτατη υποχρεωτική εισφορά αυξάνεται στα 220.

-Αυξήσεις κύριων συντάξεων : Περίπου 1 εκ. συνταξιούχοι τον Ιούνιο θα δουν αυξήσεις χειροπιαστές στο πορτοφόλι ή αυξήσεις λογιστικές στα χαρτιά μετά τον επαναυπολογισμό των συντάξεων με βάση τα βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης που προβλέπει το νέο ασφαλιστικό. Στους σημαντικά ωφελημένους κατατάσσονται οι συνταξιούχοι που έχουν διανύσει ασφαλιστικό βίο 35-40 έτη , δεν επιβαρύνονται με προσωπική διαφορά και αποχώρησαν με συντάξιμες αποδοχές πάνω από 1500 ευρώ. Οριακές αυξήσεις μπορούν να περιμένουν και οι παλαιοί συνταξιούχοι με μηδενική η μικρή προσωπική διαφορά. Ωστόσο η πλειοψηφία δεν πρέπει να περιμένει αυξήσεις άνω των 50 ευρώ.
– Μισθωτοί με μπλοκάκια :Οι μισθωτοί με παράλληλη απασχόληση ως ελεύθεροι επαγγελματίες που απαλλάσσονται πλήρως από την υποχρέωση καταβολής εισφοράς για το «μπλοκάκι» με την προϋπόθεση ότι καλύπτεται από τη μισθωτή απασχόληση η εισφορά των 252 ευρώ τον μήνα για σύνταξη και υγεία.

5. Αυξήσεις στις επικουρικές: Οι δικαιούχοι επικουρικής των οποίων οι συντάξεις υπέστησαν περικοπές το καλοκαίρι του 2016. Περίπου 300.000 συνταξιούχοι θα λάβουν αυξήσεις από 5 έως 196 ευρώ , μεσοσταθμικά 99.5 ευρώ.
– Εργαζόμενοι συνταξιούχοι :Οι νέοι συνταξιούχοι που αποχώρησαν με το νόμο Κατρούγκαλου και εργάζονται θα τιμωρούνται πλέον με το ήμισυ της «ποινής». Η σύνταξή τους θα περικόπτεται κατά 30% αντί κατά 60% που ισχύει σήμερα. Ειδικά, οι πολύτεκνοι και γεωργοί συνταξιούχοι προστατεύονται απόλυτα, καθώς θα απολαμβάνουν το 100% της σύνταξής τους. Το πέναλτι του 30% θα ισχύει και για τους παλαιούς εργαζόμενους συνταξιούχους . Η νέα διάταξη ωστόσο τους αδικεί καθώς το προηγούμενο καθεστώς ( πριν από το νόμο Κατρούγκαλου) ήταν ευνοϊκότερο. Για την ομαλή τους ένταξη στο νέο σύστημα προβλέπεται μεταβατική περίοδος . Δηλαδή το πέναλτι θα ισχύει γι αυτήν την κατηγορία από την 1/1/2021 και μετά.

– Εξαγορά πλασματικών ετών: Δυνατότητα για γρηγορότερη έκδοση επικουρικής σύνταξης θα έχουν οι δημόσιοι υπάλληλοι οι οποίοι θεμελιώνουν δικαίωμα με εξαγορές πλασματικών ετών. Η ρύθμιση αυτή αφορά και τις εκκρεμείς αιτήσεις.

8. Διαδοχικώς ασφαλισμένοι. Απλοποίηση των διαδικασιών και ελαστικοποίηση των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης επιφυλάσσει το νέο ασφαλιστικό για τους εργαζόμενους οι οποίοι κατά τη διάρκεια του ασφαλιστικού τους βίου άλλαξαν περισσότερους από δύο ασφαλιστικούς φορείς. Ειδικότερα μειώνονται οι ελάχιστες προϋποθέσεις που απαιτούνται για να μπορέσει κάποιος να λάβει σύνταξη από τον τελευταίο φορέα ασφάλισής του. Με τις νέες διατάξεις απαιτούνται: 1.000 ημέρες ασφάλισης συνολικά, έναντι 1.500 που ισχύει σήμερα και 300 ημέρες έναντι 500 που ισχύει σήμερα.
– Εφάπαξ :Για πρώτη φορά, δημιουργείται ενιαίος κανόνας απονομής εφάπαξ για όλους. Καταργείται ο ελάχιστος χρόνος ασφάλισης για θεμελίωση αυτοτελούς δικαιώματος εφάπαξ παροχής και προκρίνεται η ενιαία αντιμετώπιση όλων των ασφαλισμένων, ενώ απλοποιείται και η διαδικασία απονομής της εν λόγω παροχής.
– Ασφαλιστική ικανότητα: Μειώνεται ο απαιτούμενος χρόνος εργασίας από 75 ημέρες για το μισθωτό σε 50 και για τον μη μισθωτό από 3 μήνες σε 2, για την απόκτηση ασφαλιστικής ικανότητας και παροχών υγειονομικής περίθαλψης.

– e-ΕΦΚΑ: Στην ελαχιστοποίηση του χρόνου έκδοσης της ψηφιακής σύνταξης αλλά και στην ταυτόχρονη χορήγηση κύριας επικουρικής και εφάπαξ στοχεύει ο eΕΦΚΑ. Μέχρι σήμερα χρειάζονταν τρεις διαφορετικοί υπάλληλοι από τρεις διαφορετικούς φορείς. Μετά τη δημιουργία του e-ΕΦΚΑ, δημιουργούνται ενιαίοι ασφαλιστικοί φάκελοι ώστε ένας μόνο υπάλληλος να απονέμει και τις τρεις συντάξεις. Σε τρεις μήνες από τη δημοσίευση του νόμου ο ΑΜΚΑ και το ΑΦΜ καταχωρούνται υποχρεωτικά στα δικαιολογητικά για τη βεβαίωση του χρόνου στράτευσης η φοίτησης ως πλασματικού χρόνου για την απονομή της σύνταξης.