Νέο μπαράζ προσφυγών των Δήμων στο ΣτΕ για τον ΝΟΚ

Σε νέα φάση εισέρχεται η σύγκρουση γύρω από τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ), καθώς δήμοι της Αττικής κατέθεσαν νέα προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αυτή τη φορά με αιχμή το λεγόμενο «περιβαλλοντικό ισοδύναμο». Με πρωτοστάτες τους δήμους Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Αλίμου, Φιλοθέης Ψυχικού και Κηφισιάς, εξετάζεται και η θεσμική συμμετοχή της Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος. Οι δήμοι αντιδρούν στη ρύθμιση που επιτρέπει τη διατήρηση «μπόνους δόμησης» έναντι καταβολής περιβαλλοντικού τέλους, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για χρηματική αντιστάθμιση χωρίς επαρκείς εγγυήσεις πραγματικής περιβαλλοντικής προστασίας.
Το τέλος αφορά οικοδομικές άδειες που έχουν ακυρωθεί ή προσβληθεί δικαστικά. Οι ιδιοκτήτες καλούνται να καταβάλουν 8% της αξίας των πρόσθετων τετραγωνικών –ή έως 15% αν έχουν αιτηθεί ένταξη σε χρηματοδοτικά εργαλεία– για να διατηρήσουν τα επιπλέον τ.μ. που προέβλεπαν άδειες εκδοθείσες βάσει των ευεργετημάτων του ΝΟΚ.
Στην προσφυγή έχουν, προς το παρόν, συμφωνήσει να συμμετάσχουν οι δήμοι Αλίμου, Κηφισιάς, Αμαρουσίου και Φιλοθέης-Ψυχικού, ενώ εννέα ακόμη δήμοι παρακολουθούν τις εξελίξεις (Αγίας Παρασκευής, Αθηναίων, Βριλησσίων, Ηρακλείου, Λυκόβρυσης-Πεύκης, Νέας Ιωνίας, Νέας Φιλαδέλφειας-Νέας Χαλκηδόνας, Παπάγου-Χολαργού, Πεντέλης, Χαλανδρίου).
«Δεν μπορεί η περιβαλλοντική ζημιά να αποτιμάται οικονομικά με τόσο χαμηλούς συντελεστές», υποστηρίζουν οι δήμαρχοι, τονίζοντας ότι μεταγενέστερες νομοθετικές παρεμβάσεις δεν μπορούν να ανατρέπουν δικαστικές κρίσεις.
Το μέτωπο του ΝΟΚ συνδέεται πλέον άμεσα με τα αυθαίρετα. Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν πρόσφατη εξέλιξη στο ΣτΕ, όπου το Ε’ Τμήμα έθεσε ζήτημα συνταγματικότητας διάταξης του ν. 4495/2017 που επιτρέπει την «διάσωση» κατασκευών οι οποίες κατέστησαν αυθαίρετες μετά από ακύρωση οικοδομικών αδειών. Η υπόθεση παραπέμπεται στην Ολομέλεια και, εφόσον κριθεί αντισυνταγματική η γενική εξαίρεση από κατεδάφιση χωρίς εξατομικευμένο έλεγχο, ενδέχεται να συμπαρασύρει τόσο τα μπόνους δόμησης του ΝΟΚ όσο και τα σχήματα αντιστάθμισης (περιβαλλοντικό ισοζύγιο/ισοδύναμο).
Το μήνυμα που «διαβάζουν» οι δήμοι είναι σαφές: δεν αρκεί μια γενική χρηματική ρύθμιση για να νομιμοποιηθεί εκ των υστέρων πρόσθετη δόμηση• απαιτείται ουσιαστικός πολεοδομικός έλεγχος και σεβασμός στις δικαστικές αποφάσεις.