Συνέντευξη του Διονύση Ν. Μουσμούτη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

To βιβλίο του Σώτου Πετρά Η ζωή μας είναι θέατρο εντάσσεται στη σειρά Λόγος και Τέχνη/Misclellanea των εκδόσεων ΟΤΑΝ την οποία διευθύνει ο Διονύσης Μουσμούτης. Στη σειρά δημοσιεύονται κυρίως άγνωστα κείμενα, συχνά προσπερασμένα από την έρευνα, ξεχασμένα, τα οποία εκτός του ότι συμβάλλουν στην ανασύσταση εποχών, έχουν να προσφέρουν πολλές πληροφορίες ενίοτε αποκαλυπτικές και πολύ ενδιαφέρουσες για θέματα της πολιτισμικής ζωής και της ιστορίας του τόπου μας.

Πώς ξεκινά η προετοιμασία συγγραφής ενός βιβλίου;

Εξαρτάται από το είδος του βιβλίου που θέλεις να ασχοληθείς. Διαφορετικά θα ξεκινήσεις για ένα μυθιστόρημα, διαφορετικά για ένα δοκίμιο, διαφορετικά για μια μελέτη. Όταν πρόκειται για επιμέλεια, που αφορά κείμενο άλλου συγγραφέα απαιτείται η καλή γνώση της περιόδου που αναφέρεται. Εν προκειμένω που έχουμε να κάνουμε με την περίοδο του Μεσοπολέμου κατέφυγα στον Τύπο της εποχής, ως μοναδική πηγή άντλησης πληροφοριών.

Ποια ήταν η αφορμή για να εκδοθεί το βιβλίο Η ζωή μας είναι θέατρο, από τις εκδόσεις ΟΤΑΝ;

To βιβλίο του Σώτου Πετρά Η ζωή μας είναι θέατρο εντάσσεται στη σειρά Λόγος και Τέχνη/Misclellanea των εκδόσεων ΟΤΑΝ την οποία και διευθύνω.Στη σειρά δημοσιεύονται κυρίως άγνωστα κείμενα, συχνά προσπερασμένα από την έρευνα, ξεχασμένα, τα οποία εκτός του ότι συμβάλλουν στην ανασύσταση εποχών, έχουν να προσφέρουν πολλές πληροφορίες ενίοτε αποκαλυπτικές και πολύ ενδιαφέρουσες για θέματα της πολιτισμικής ζωής και της ιστορίας του τόπου μας.

Όπως για παράδειγμα το πρώτο βιβλίο της σειράς Παλαιαί φιλολογικαί ημέραι, Άγνωστες σελίδες από την λογοτεχνική Αθήνα της Μπελ Επόκτου Δημητρίου Λαμπίκη που κυκλοφόρησε το 2024. Εν ολίγοις αφορμή υπήρξε το άγνωστο-ξεχασμένο περιεχόμενο μιας σειράς συνεντεύξεων με καλλιτέχνιδες του ελαφρού μουσικού θεάτρου όπως η Ζαζά Μπριλλάντη, η Ηρώ Χαντά, η Κούλα Γκιουζέπε, η Ζωζώ Νταλμάς, η Λολότα Ιωαννίδου, η Λίζα Μπονέλλι και πολλών άλλων περισσότερο ή λιγότερο γνωστών, με πικάντικες λεπτομέρειες για την καθημερινότητα, τα θεατρικά σχέδια και την ιδιωτική-ερωτική ζωή τους. Ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να γνωρίσει πτυχές, εν πολλοίς άγνωστες, μιας άκρως ενδιαφέρουσας περιόδου, που δεν έχει τύχει της δέουσας προσέγγισης από τη σχετική ιστοριογραφία.

Ο τίτλος του βιβλίου Η ζωή μας είναι θέατρο, είναι συμβολικός ή δηλώνει κάτι κυριολεκτικά;

Τίποτε από τα δύο, απλούστατα ήταν ο γενικός τίτλος των συνεντεύξεων όταν πρωτοδημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Εβδομάς από το 1928 έως το 1930.Η απλότητα και αμεσότητα των ερωτημάτων καθιστούν τον μέσο αναγνώστη κοινωνό της καθημερινότητας γνώριμων, μάλλον, προσώπων, που προσελκύουν τον θαυμασμό του. Σε τούτο συμβάλλουν το πικάντικο περιεχόμενο και η παιγνιώδης θεματική.

Ποιος ήταν ο Σώτος Πετράς;

O Σώτος Πετράς (1903-1991) σταδιοδρόμησε ως δημοσιογράφος για πολλά χρόνια, κυρίως στο καλλιτεχνικό ρεπορτάζ και ως χρονογράφος. Παράλληλα ασχολήθηκε με το θέατρο ως επιθεωρησιογράφος. Έγραψε ποιήματα, πεζογραφήματα, χρονογραφήματα, κριτικές και θεατρικά δοκίμια. Για πολλά χρόνια διετέλεσε διευθυντής του Γραφείου Τύπου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Τα περισσότερα κείμενά του τα υπέγραφε με το ψευδώνυμο Πριμπινέτ.Για μεγάλο χρονικό διάστημα, από το 1925 έως το 1930 σε καθημερινή βάση με το ψευδώνυμο ο Τζογές, δημοσίευε στη Βραδυνή ευθυμογραφήματα στα οποία σκιαγραφούσε λαϊκούς τύπους της αθηναϊκής κοινωνίας του Μεσοπολέμου. Υπήρξε δημοσιογράφος πολυπράγμων και χαρισματικός στην προσέγγιση καλλιτεχνών, εφόσον είχε άμεσες σχέσεις με το θεατρικό σινάφι, ο Σώτος Πετράς είχε μια ιδιαίτερη ικανότητα να οργανώνει καμπάνιες γύρω από τη θεατρική ζωή και να κάνει συνεντεύξεις.

Ποια ήταν η κατάσταση στη σκηνή του ελαφρού μουσικού θεάτρου την περίοδο του Μεσοπολέμου;

Από το 1918, στην επιθεωρησιακή σκηνή κυριαρχούσε η γάμπα. Οι φούστες και τα μανίκια άρχισαν να κονταίνουν, ενώ τα ντεκολτέ να γίνονται πιο αποκαλυπτικά. Ολόκληρη τη μουσική σκηνή τύλιξε μία ατμόσφαιρα ανυπόληπτου αισθησιασμού. Τον Ιούνιο του 1918 ο αστυνομικός διευθυντής Αθηνών εξέδωσε προσβλητική διαταγή να υποβληθούν όλες οι γυναίκες του θεάτρου σε υγειονομική εξέταση, όμοια με αυτή στην οποία υποβάλλονταν οι πόρνες. Μετά την έντονη αντίδραση του καλλιτεχνικού και δημοσιογραφικού κόσμου την ανακάλεσε.

Το 1920 εμφανίστηκαν οι πρώτες ξεκάλτσωτες χορεύτριες, ενώ ύστερα από πέντε χρόνια έκανε κλεφτά την εμφάνισή του το πρώτο γυμνό γυναικείο στήθος στην επιθεώρηση Μπαλαρίνα του 1925, που ανέβηκε από τον θίασο Κοτοπούλη. Ο θόρυβος που δημιουργήθηκε με την αφαίρεση της κάλτσας φάνταζε αστείος τα επόμενα χρόνια, όταν το φαινόμενο γενικεύτηκε στους αθηναϊκούς δρόμους.Στις αρχές της επόμενης δεκαετίας, τον Αύγουστο του 1932, ψηφίστηκε νόμος περί αδείας ασκήσεως επαγγέλματος του ηθοποιού, σύμφωνα με τον οποίο ο ηθοποιός έπρεπε να έχει ταλέντο, «εξαιρετική ιδιοφυΐα για το επάγγελμα του ηθοποιού» και να είναι ηθικός. Το δίπλωμα θα αφαιρούνταν εάν υπήρχαν καταγγελίες ή διαπιστωνόταν «απρεπής και ανήθικη» συμπεριφορά.

Είστε γνωστός στο χώρο του θεάτρου και έχετε κάνει εξαιρετικά βιβλία. Από πότε αρχίζει η αγάπη σας για το θέατρο και πως ξεκίνησε το γράψιμο βιβλίων;

Από τα φοιτητικά μου χρόνια και έχει να κάνει με τις θεατρικές σπουδές μου. Για ένα μεγάλο διάστημα ασχολήθηκα με το επτανησιακό θέατρο, αλλά ο κύκλος αυτός πλέον έκλεισε. Την περίοδο αυτή εκτός ενός βιβλίου για την Μαρίκα Κοτοπούλη που θα κυκλοφορήσει την άνοιξη και ενός με την ανέκδοτη αυτοβιογραφία και αλληλογραφία του Διονυσίου Ταβουλάρη, του πρωτοπόρου ηθοποιού του νεοελληνικού θεάτρου που θα ακολουθήσει, δουλεύω πάνω στην Ιστορίατου θεάτρου της Σμύρνης. Μια μεγάλη πρόκληση στην έρευνα λόγω των ελάχιστων στοιχείων που διασώζονται μετά την Καταστροφή. Όλα από τις εκδόσεις ΟΤΑΝ.
Ποια είναι η ανταπόκριση των αναγνωστών στα βιβλία σας;

Η ανταπόκριση ευτυχώς είναι εξαιρετικά θετική και ενθαρρυντική ώστε και να συνεχίζω και να δέχονται οι εκδότες να εκδίδουν βιβλία μου, που ούτως ή άλλως από τη φύση τους απευθύνονται σε ένα ειδικό κοινό.