«Στον Σύλλογό μας λειτουργούμε ως ομάδα, με κοινό στόχο να ενισχύσουμε την εθελοντική αιμοδοσία»
Συνέντευξη: Όλγα Τσιάφη
Στρέφουμε το βλέμμα μας σε γυναίκες που δίνουν ζωή στον πολιτισμό του τόπου μας. Γυναίκες προέδρους συλλόγων, που με μεράκι, αγάπη και ακούραστη διάθεση κρατούν ζωντανές τις παραδόσεις, οργανώνουν δράσεις και φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά. Ένα μικρό αφιέρωμα σε μεγάλες καρδιές που κάνουν τον πολιτισμό κομμάτι της καθημερινότητάς μας.
Η ανάληψη των καθηκόντων της έγινε σε μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο, καθώς οι προκλήσεις για την αιμοδοσία ήταν μεγάλες λόγω των συνεπειών της πανδημίας.
Παρά τις δυσκολίες εκείνης της περιόδου, κατάφερε μαζί με τα υπόλοιπα μέλη του συμβουλίου να επανεκκινήσει δυναμικά τις εξορμήσεις στους δρόμους και τις πλατείες, να ανανεώσει το ψηφιακό αποτύπωμα του συλλόγου, κάνοντας την επικοινωνία με τους εθελοντές πιο άμεση και να διατηρήσει την Άρτα στις πρώτες θέσεις της χώρας σε συλλογή αίματος.
Ο λόγος για την κυρία Ευαγγελία Σπαή, την πρόεδρο του Συλλόγου Εθελοντών Αιμοδοτών Άρτας.
Κυρία Σπαή, αν γυρίσουμε πίσω στον χρόνο, θυμάστε εκείνη τη στιγμή που είπατε για πρώτη φορά ότι θέλετε να ασχοληθείτε με τον εθελοντισμό; Ήταν μια αυθόρμητη απόφαση ή υπήρξε κάποιο συγκεκριμένο γεγονός που σας ώθησε σε αυτό;
Αποφάσισα να ασχοληθώ με τον εθελοντισμό όταν αιμοδότησα για πρώτη φορά στον Σύλλογο, σε ηλικία 18 ετών. Ήταν μια εμπειρία που με σημάδεψε, γιατί τότε συνειδητοποίησα πόσο σημαντικό είναι να μπορείς να προσφέρεις κάτι τόσο πολύτιμο σε έναν συνάνθρωπό σου.
Από εκείνη τη στιγμή ένιωσα ότι ήθελα να συμμετέχω πιο ενεργά και να συμβάλλω κι εγώ στην προσπάθεια του Συλλόγου.
Οπότε αυτή η πρώιμη επαφή εξελίχθηκε σε μια διαρκή και συνεπή παρουσία στην τοπική κοινωνία. Γνωρίζω πως συμμετείχατε ενεργά στον εθελοντικό τομέα και την κοινωνική προσφορά της Άρτας πολύ πριν αναλάβετε την προεδρία, συντέλεσε αυτό στο να κερδίσετε γρήγορα την εμπιστοσύνη και την υποστήριξη των τοπικών φορέων και των πολιτών;
Ναι, θεωρώ ότι σίγουρα βοήθησε, αλλά όχι με την έννοια της “θέσης” ή του τίτλου. Η ενεργή συμμετοχή μου στον εθελοντισμό και στην κοινωνική προσφορά όλα τα προηγούμενα χρόνια με έφερε πιο κοντά στους ανθρώπους, στις ανάγκες τους και στη φιλοσοφία της αιμοδοσίας, πριν ακόμη αναλάβω την προεδρία.
Πιστεύω ότι η εμπιστοσύνη δεν κερδίζεται από τη μία μέρα στην άλλη ούτε από έναν ρόλο. Χτίζεται σταδιακά, μέσα από τη συνέπεια, τη συνεργασία και τη διαφάνεια στη δράση. Όταν οι τοπικοί φορείς και οι πολίτες βλέπουν μια σταθερή παρουσία και μια ειλικρινή προσπάθεια, τότε η στήριξη έρχεται φυσικά.
Για μένα το πιο σημαντικό είναι ότι αυτή η εμπιστοσύνη δεν αφορά ένα πρόσωπο, αλλά συνολικά το έργο και την προσπάθεια του Συλλόγου και όλων όσοι συμμετέχουν σε αυτόν.
Θα λέγατε πως η Άρτα πρωταγωνιστεί στην αιμοδοσία; Τι είναι αυτό που κάνει τους συμπολίτες μας να «σηκώνουν τα μανίκια» τόσο πρόθυμα; Είναι θέμα παράδοσης, πιστεύετε, πειστικότητας του Συλλόγου ή ένας συνδυασμός και των δύο;
Δεν θα έλεγα ακριβώς ότι πρωταγωνιστεί. Η αλήθεια είναι πως ακόμη έχουμε δρόμο μπροστά μας.
Υπάρχουν όμως πολλοί συμπολίτες μας που ανταποκρίνονται με συνέπεια και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Ο ρόλος του Συλλόγου είναι να ενημερώνει, να υπενθυμίζει, να ευαισθητοποιεί και να προσπαθεί συνεχώς να φέρνει νέους ανθρώπους κοντά στην αιμοδοσία.
Είναι μια συνεχής προσπάθεια του Συλλόγου μας να καλλιεργηθεί σιγά-σιγά μια πιο δυνατή συνείδηση προσφοράς. Και εκεί θέλουμε να φτάσουμε: η αιμοδοσία να γίνει μια σταθερή πράξη ευθύνης, ώστε να πετύχουμε την αυτάρκεια του Νομού μας σε εθελοντικά προσφερόμενο αίμα.
Πίσω από αυτό το αίσθημα ευθύνης και την αδιάκοπη προσπάθεια, βρίσκεται μια γυναίκα στο «τιμόνι». Πιστεύετε ότι μια γυναίκα σε θέση προέδρου φέρνει μια διαφορετική «ζεστασιά» ή έναν άλλον τρόπο οργάνωσης, ειδικά σε έναν σύλλογο που βασίζεται στην ανθρωπιά;
Πιστεύω ότι η ανθρωπιά και η διάθεση προσφοράς δεν έχουν φύλο. Κάθε άνθρωπος μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά από οποιαδήποτε θέση ευθύνης. Ίσως μια γυναίκα να εκφράζει κάποιες φορές πιο άμεσα τη συναισθηματική πλευρά της, αλλά αυτό που πραγματικά μετρά είναι η συνεργασία, η εμπιστοσύνη και η κοινή προσπάθεια.
Στον Σύλλογό μας λειτουργούμε ως ομάδα, με κοινό στόχο να ενισχύσουμε την εθελοντική αιμοδοσία. Αν καταφέρνουμε να μεταφέρουμε ζεστασιά και ανθρωπιά προς τον κόσμο, τότε αυτό είναι αποτέλεσμα συλλογικής δουλειάς και ειλικρινούς αγάπης για αυτό που κάνουμε.
Ως μια γυναίκα σε θέση ευθύνης, χρειάστηκε ποτέ να παλέψετε με στερεότυπα ή νιώσατε ότι η γυναικεία φύση σας ήταν ο σύμμαχος για να χτίσετε γέφυρες εμπιστοσύνης;
Θεωρώ ότι σε κάθε θέση ευθύνης, είτε αφορά γυναίκα είτε άνδρα, υπάρχουν δυσκολίες και προκλήσεις. Ειλικρινά, δεν αισθάνθηκα ποτέ ότι χρειάστηκε να παλέψω με στερεότυπα.
Πιστεύω ότι όταν εργάζεσαι με συνέπεια, σεβασμό και ειλικρίνεια, οι άνθρωποι σε κρίνουν κυρίως από το έργο και τη στάση σου. Στον χώρο της εθελοντικής αιμοδοσίας αυτό που ενώνει όλους μας είναι η προσφορά προς τον συνάνθρωπο και εκεί δεν χωρούν διακρίσεις ή στερεότυπα.
Αν πάρω παράδειγμα από τον εαυτό μου, λέω με σιγουριά ό,τι πολλοί θέλουν να προσφέρουν αλλά τρέμουν τη βελόνα. Ποια είναι η πιο αστεία ή συγκινητική δικαιολογία που έχετε ακούσει από κάποιον που φοβόταν να δώσει αίμα και ποια είναι η πιο «έξυπνη» κουβέντα που εσείς επιλέγετε να πείτε, για να καθησυχάσετε τους εθελοντές, εκείνη τη στιγμή;
Η αλήθεια είναι ότι ο φόβος της βελόνας είναι ίσως η πιο συνηθισμένη «δικαιολογία» που ακούμε. Έχουμε ακούσει κατά καιρούς και πολλές άλλες όπως «το αίμα είναι δικό μου και δεν το δίνω». Προσπαθούμε να κάνουμε τον άλλο να σκεφτεί λίγο διαφορετικά.
Συνήθως η πιο ουσιαστική κουβέντα είναι και η πιο απλή: «Αν το παιδί σου χρειαζόταν αίμα, τι θα έλεγες; ότι φοβάσαι να δώσεις;». Εκεί, συνήθως, αλλάζει η οπτική των ανθρώπων.
Γιατί η αιμοδοσία δεν αφορά κάποιον άγνωστο, αφορά όλους μας. Κανείς δεν ξέρει πότε μπορεί να βρεθεί στη θέση να χρειαστεί αίμα ο ίδιος ή η οικογένειά του.
Αν σας πω ότι οι πάσχοντες από μεσογειακή αναιμία μεταγγίζονται κάθε 15-20 μέρες σε όλη τους τη ζωή ή ότι ένας πάσχων από μεσογειακή αναιμία, ηλικίας 40 ετών έχει μεταγγιστεί με 2500 μονάδες αίματος (μέχρι την ηλικία των 40), θα σας έπειθα να γίνετε αιμοδότρια;
Σίγουρα ένας τρόπος για να ξεπεραστούν αυτοί οι φόβοι είναι η δημιουργία ενός οικείου, φιλόξενου περιβάλλοντος και οι πρόσφατες πρωτοβουλίες του Συλλόγου κινούνται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση. Από την Δημοτική Βιβλιοθήκη την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου μέχρι το Μουσείο… Η αιμοδοσία είναι σίγουρα μια πράξη πολιτισμού αλλά πώς αποφασίσατε να βγάλετε τον εθελοντισμό έξω από τα καθιερωμένα και να τον φέρετε σε κάποιους από τους πιο όμορφους χώρους της πόλης μας;
Πιστεύουμε ότι η αιμοδοσία δεν είναι απλώς μια ιατρική πράξη, είναι πράξη κοινωνικής ευθύνης, αλληλεγγύης και πολιτισμού. Γι’ αυτό θελήσαμε να τη συνδέσουμε με χώρους που έχουν ιδιαίτερο συμβολισμό για την πόλη μας και που φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά στην έννοια της συμμετοχής και της προσφοράς.
Η επιλογή χώρων όπως η Δημοτική Βιβλιοθήκη ή το Μουσείο δεν έγινε τυχαία. Θέλαμε να βγάλουμε την αιμοδοσία από τη στενή εικόνα του νοσοκομείου ή μιας τυπικής διαδικασίας και να τη φέρουμε μέσα στην καθημερινότητα και στον πολιτισμό της κοινωνίας μας.
Να δείξουμε ότι η προσφορά αίματος μπορεί να συνυπάρχει με την παιδεία, την ιστορία, τον πολιτισμό και τις αξίες που μας ενώνουν ως κοινότητα.
Παράλληλα, τέτοιοι χώροι δημιουργούν και μια πιο ζεστή, ανθρώπινη ατμόσφαιρα, ιδιαίτερα για τους νέους ανθρώπους ή για όσους έρχονται πρώτη φορά να δώσουν αίμα. Θέλουμε ο εθελοντισμός να μην περιορίζεται σε μια «υποχρέωση», αλλά να γίνεται μια ζωντανή κοινωνική εμπειρία συμμετοχής και προσφοράς.
Από όλες αυτές τις δράσεις στους δρόμους, στις πλατείες, στο μουσείο και στην βιβλιοθήκη, υπάρχει ένα πρόσωπο ή μια κουβέντα που σας έχει μείνει αξέχαστη;
Υπάρχουν πολλές στιγμές που μένουν μέσα σου, γιατί στην αιμοδοσία βλέπεις καθημερινά την πιο ανθρώπινη πλευρά της κοινωνίας. Αυτό που προσωπικά με συγκινεί περισσότερο είναι όταν βλέπω τα χαμόγελα νέων ανθρώπων που στο τέλος της αιμοδοσίας λένε «θα ξανάρθω». Εκεί καταλαβαίνεις ότι ίσως κέρδισες έναν ακόμη συνειδητοποιημένο αιμοδότη.
Αυτό που μας μένει πολύ έντονα είναι και ο ενθουσιασμός των παιδιών, όταν επισκεπτόμαστε τα σχολεία και μιλάμε για την αξία της αιμοδοσίας και της προσφοράς. Τα παιδιά έχουν μια αυθεντικότητα και μια καθαρότητα στον τρόπο που αντιλαμβάνονται τα πράγματα, που πραγματικά σε συγκινεί.
Θυμάμαι χαρακτηριστικά ένα μικρό παιδί που, μόλις τελειώσαμε την ενημέρωση, μας είπε με απόλυτη σοβαρότητα: “Πάρτε μου αίμα τώρα!”. Φυσικά χαμογελάσαμε όλοι, αλλά εκείνη τη στιγμή καταλάβαμε πόσο βαθιά μπορεί να αγγίξει ένα παιδί η έννοια της προσφοράς, όταν του μιλήσεις απλά και ειλικρινά.
Για εμάς αυτές οι στιγμές είναι πολύ σημαντικές, γιατί δείχνουν ότι η παιδεία γύρω από τον εθελοντισμό πρέπει να ξεκινά από μικρή ηλικία. Ακόμη κι αν τα παιδιά δεν μπορούν σήμερα να γίνουν αιμοδότες, μπορούν να μεγαλώσουν με τη συνείδηση ότι η προσφορά προς τον συνάνθρωπο είναι κάτι φυσικό και πολύτιμο.
Και μήπως η αυθόρμητη αντίδραση των παιδιών δεν είναι αυτή που μας δείχνει τον δρόμο; Ωστόσο αυτό στις μεγαλύτερες ηλικίες πως μεταφράζεται; Ανάμεσα στα νέα παιδιά σήμερα, υπάρχουν εθελοντές αιμοδότες; Τι κάνετε σαν σύλλογος για να τους πείσετε να έρθουν μαζί σας στην επόμενη δράση;
Ναι, υπάρχουν νέοι άνθρωποι που ανταποκρίνονται και αυτό μας δίνει μεγάλη αισιοδοξία. Δεν είναι ακόμη όσο πολλοί θα θέλαμε, αλλά βλέπουμε σταδιακά μια μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση, ειδικά όταν υπάρχει σωστή ενημέρωση και προσωπική επαφή.
Ως Σύλλογος προσπαθούμε να προσεγγίσουμε τους νέους με σωστή ενημέρωση και εμπιστοσύνη. Πηγαίνουμε στα σχολεία και στις σχολές, προσπαθούμε να εξηγήσουμε τι σημαίνει πραγματικά η εθελοντική αιμοδοσία.
Παράλληλα, δίνουμε έμφαση στο να κάνουμε τις δράσεις μας πιο ανοιχτές και πιο «φιλικές» προς τους νέους ανθρώπους — σε χώρους της πόλης, με πιο άμεση επαφή και λιγότερη τυπικότητα. Το πιο σημαντικό όμως είναι το παράδειγμα: όταν ένας νέος δει έναν φίλο, έναν συμμαθητή ή έναν συνομήλικό του να δίνει αίμα, τότε είναι πολύ πιο εύκολο να κάνει κι εκείνος το βήμα.
Στόχος μας δεν είναι απλώς να πείσουμε κάποιον, αλλά να τον βοηθήσουμε να καταλάβει ότι η αιμοδοσία μπορεί να γίνει μέρος της δικής του κοινωνικής στάσης και ευθύνης.
Στα είκοσι χρόνια δράσης του Συλλόγου, που να τονίσουμε πως είναι και μέλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εθελοντών Αιμοδοτών, η προσφορά σας έχει επεκταθεί και πέρα από την κλασσική αιμοδοσία, μιας και είναι πιστοποιημένος συνεργάτης του Χάρισε Ζωή του Πανεπιστημίου Πατρών, για την ενημέρωση δοτών μυελού των οστών. Πως αισθάνεστε που ο Σύλλογος έχει εξελιχθεί σε ισχυρό σύμμαχο της επιστήμης; Ποιο είναι το μήνυμα που στέλνετε σήμερα σε κάποιον που διστάζει να δώσει ένα απλό δείγμα σάλιου για να γίνει δότης;
Για εμάς αυτή η συνεργασία είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί αισθανόμαστε ότι συμβάλλουμε σε κάτι πολύ μεγαλύτερο: στην ελπίδα που μπορεί να δοθεί σε έναν άνθρωπο που πάσχει από λευχαιμία και που περιμένει έναν συμβατό δότη για να σωθεί.
Και αυτό για εμάς δεν είναι κάτι θεωρητικό. Το 2023 μέλος του Συλλόγου μας βρέθηκε συμβατός δότης, αποδεικνύοντας στην πράξη πόσο σημαντικό είναι να κάνει κάποιος αυτό το μικρό βήμα.
Εκεί καταλαβαίνεις ότι πίσω από ένα απλό δείγμα σάλιου μπορεί πραγματικά να κρύβεται μια δεύτερη ευκαιρία ζωής για έναν άνθρωπο.
Γι’ αυτό και το μήνυμά μας προς όσους διστάζουν είναι να σκεφτούν πως ίσως κάποια στιγμή να είναι οι μοναδικοί που μπορούν να βοηθήσουν έναν ασθενή, οπουδήποτε στον κόσμο. Μερικές φορές, μια τόσο μικρή πράξη μπορεί να έχει ανεκτίμητη αξία.
Κρατώντας αυτή τη σπουδαία υπενθύμιση για το πόσο μακριά μπορεί να φτάσει μια μικρή μας πράξη, θα ήθελα να κλείσουμε ως εξής, να συμπληρώσετε την φράση: Για μένα ο εθελοντισμός είναι….
…είναι στάση ζωής. Είναι η συνειδητή επιλογή να προσφέρεις χωρίς να περιμένεις αντάλλαγμα, να στέκεσαι δίπλα στον συνάνθρωπο όταν σε χρειάζεται, ακόμη κι αν δεν τον γνωρίζεις. Είναι η πιο απλή, αλλά και η πιο ουσιαστική μορφή ανθρωπιάς.
Αυτά τα είκοσι χρόνια, ο Σύλλογος Εθελοντών Αιμοδοτών Άρτας προσφέρει ασφάλεια και ανθρωπιά. Προσφέρει την Ζωή. Και με άξιους ανθρώπους στο τιμόνι του, αποδεικνύεται πως ο εθελοντισμός είναι ομορφιά στην πράξη. Σας ευχαριστούμε πολύ.
