Ο σύγχρονος πρωταγωνιστής

Γράφει ο Νίκος Σόκολος

Στον απόηχο των εορταστικών εκδηλώσεων για την Παναγία, τα θρησκευτικά πανηγύρια ακολουθούν την εξέλιξη των Ελληνικών κοινοτήτων, τις κοινωνικές δομές, αλλά και ένα έντονο κοινωνικό συμβολισμό, που συνδυάζουν τα πιο ζωντανά έθιμα στην Ελλάδα, μαζί με το παραδοσιακό γλέντι, την μουσική, το φαγητό, και τον χορό.

Σε ένα από αυτά, με όχημα τον ήχο του δημοτικού τραγουδιού, απολαύσαμε την απλότητα, την καθαρότητα των ήχων, που αγγίζει την ψυχή, απολαύσαμε τα εκφραστικά μελωδικά διαστήματα, ανάμεσα στις νότες και την οξύτητα τους, η οποία μπορεί και εντάσσεται, στην μουσική ανάλυση και την αρμονία, των πνευστών μουσικών οργάνων, στην μουσική παράδοση, και την σχέση τους, με την δημοτική φωνητική.

Απολαύσαμε την λεβεντιά του Τσάμικου και του Καλαματιανού χορού, τις εντυπωσιακές φιγούρες του, την περηφάνια και την ψυχή του Ελληνικού λαού, την χαρά και την ζωντάνια, την κοινωνική συγκρότηση, αναπαραγωγή και ανασυγκρότηση, της κοινότητας στο χώρο και στον χρόνο, με τον οποίο μπορούμε να πούμε ότι συνδέονται με την βαθιά παράδοση της Ελλάδας.

Ακόμα και με τον χορό των ηρώων, με τους ιστορικούς δεσμούς, με την Ορθόδοξη και την Χριστιανική σημασία, που ενώνουν τους ανθρώπους, τις οικογένειες, και ενισχύουν το Θρησκευτικό συναίσθημα, για την τέλεση των θρησκευτικών εορτών, και πανηγυριών, με την συμμετοχη των μελών μιας κοινωνίας, με κοινές θρησκευτικές αντιλήψεις, κοινή εστίαση και δρώμενα.

Αν και η παράδοση συνδέεται με το δημοτικό τραγούδι, ο σύγχρονος πρωταγωνιστής της παραδοσιακής μουσικής είναι το τυπικό κλαρίνο, ο αρχικός συνθέτης και δημιουργός, της Ελληνικής μουσικής γλώσσας, η αναζωογόνηση του δημόσιου βίου, και ίσως το μέσο της πολιτισμικής έκφρασης στον σύγχρονο κόσμο.

Επειδή και τώρα προσπαθήσαμε, να συνδέσουμε την πνευματική διάσταση της Θεομητορικής εορτής, με τις αξίες, την γλώσσα, τα ήθη, τις νοοτροπίες, και την παιδεία μας, με τα πολιτισμικά γνωρίσματα μας, αλλά και με εθνογραφικά δεδομένα, του μεσογειακού και Ελληνικού χώρου.

Με τους ήχους ενός εξαιρετικού οργάνου, με τις παλιές οριοθετήσεις, του κοινωνικού και του πολιτισμικού στοιχείου, ακόμα με την γλωσσική ομορφιά των δημοτικών τραγουδιών.

Έτσι ένας σύγχρονος πρωταγωνιστής αναβιώνει, στις μέρες που ο πνευματικός θρίαμβος της Ορθοδοξίας, ταυτίζεται με τα πανηγύρια της Παναγίας, αλλά και με τους χορούς της χαράς.

Άλλωστε πέρα από αυτόν τον κοινωνικό συμβολισμό, διανύουμε και μια απόσταση, για να αγγίξουμε την έννοια της ταυτότητας μας.