Απαγόρευση στην τοποθέτηση σε περιοχές με υψόμετρο πάνω από τα 1.200 μέτρα

«Μπλόκο» στις ανεμογεννήτριες

Οριζόντιοι περιορισμοί στα φωτοβολταϊκά

Οι τρεις μεγάλοι κόφτες στα αιολικά

Εξαιρούνται έργα αντλησιοταμίευσης

Σε αναδιάρθρωση του ενεργειακού χάρτη της χώρας προχωρά το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), θέτοντας για πρώτη φορά αυστηρούς περιορισμούς στις ανεμογεννήτριες.

Με το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, το οποίο τέθηκε επίσημα σε δημόσια διαβούλευση, η κυβέρνηση επιχειρεί να βάλει τέλος στις συγκρούσεις χρήσεων γης, θεσμοθετώντας παράλληλα τρία μεγάλα χωροταξικά σχέδια: για τις ΑΠΕ, τον τουρισμό και τη βιομηχανία.

Στόχος, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, είναι ένα ολιστικό μοντέλο ανάπτυξης που θα αποτρέπει το «αλαλούμ» του παρελθόντος και θα προσφέρει επενδυτική ασφάλεια. Η πιο εμβληματική αλλαγή του νέου σχεδίου αφορά την εγκατάσταση αιολικών πάρκων.

Εφεξής, μπαίνει οριζόντιο «στοπ» στην τοποθέτηση ανεμογεννητριών σε περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων, προστατεύοντας τον ορεινό όγκο της χώρας.

Πέρα από τις ζώνες πλήρους αποκλεισμού, το ΥΠΕΝ εισάγει αυστηρά αριθμητικά κριτήρια. Για τους νέους σταθμούς που δεν έχουν λάβει ακόμα περιβαλλοντική αδειοδότηση, θεσπίζεται μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα.

Το μέτρο αυτό αναμένεται να βάλει «φρένο» στον κορεσμό συγκεκριμένων αγροτικών περιοχών που είχαν μετατραπεί σε απέραντα πάρκα κατόπτρων.

Η πρόθεση αυτή της κυβέρνησης ενδιαφέρει πολύ την Ήπειρο που είχε γίνει πεδίο δράσης των πολλών ΑΠΕ και των αιτήσεων δέσμευσης εκτάσεων για ανέγερση νέων, όμως τα έργα που είναι σε φάση αδειοδότησης ή πρώτης έγκρισης δεν προβάλλεται εμπόδιο από το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου εντάσσοντας τα στις μεταβατικές διατάξεις, κάτι για το οποίο αναμένεται να υπάρξουν αντιδράσεις από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και οργανωμένες Συλλογικότητες.

Πιο συγκεκριμένα, σε δημόσια διαβούλευση έως και τις 24 Ιουνίου έθεσε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το νέο νομοσχέδιο το οποίο στόχο έχει να βάλει σε «τάξη» την εγκατάσταση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), θέτοντας συγκεκριμένα όρια.

Στις προτεινόμενες διατάξεις περιλαμβάνονται απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (μεταξύ άλλων) σε δάση, δασικές εκτάσεις και περιοχές NATURA και των αιολικών σε Αττική, Θεσσαλονίκη και περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, για πρώτη φορά προχωρά ταυτόχρονα η θεσμοθέτηση τριών Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων: για τον τουρισμό, τη βιομηχανία και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, διασφαλίζοντας έτσι ότι τα σχέδια αυτά δεν αλληλοσυγκρούονται, αλλά συνδέονται λειτουργικά και στρατηγικά. “

Αυτός ο συντονισμένος χωρικός σχεδιασμός αποτελεί ένα ολιστικό μοντέλο ανάπτυξης που πρώτη φορά υιοθετείται στη χώρα. Γιατί μόνο έτσι μπορούμε να αποφύγουμε τις αντιθέσεις του παρελθόντος: τις συγκρούσεις χρήσεων γης, την απουσία σχεδίου, την αβεβαιότητα”, αναφέρει το υπουργείο.

Το χωροταξικό για τις ΑΠΕ προβλέπει μεταξύ άλλων τα εξής:
Α. Για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς
Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:
-Σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000
-Σε δάση και δασικές εκτάσεις
-Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
-Σε εθνικούς δρυμούς, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση
-Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους
-Σε κηρυγμένα διατηρητέα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και άλλα μνημεία μείζονος σημασίας, καθώς και οριοθετημένες αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α
-Σε περιοχές με προστατευόμενες ή/και εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες
-Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ
-Σε ακτές κολύμβησης

***Προβλέπεται η τήρηση ελάχιστων αποστάσεων για τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. από οικιστικές δραστηριότητες) και συγκεκριμένα ποσοστά κάλυψης οπτικού ορίζοντα παρατηρητή.

***Προβλέπεται η εκπόνηση ειδικής μελέτης θέασης σε περίπτωση εγκατάστασης Φ/Β εντός ζώνης 1.500 μ. από εγγεγραμμένα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς και άλλα μείζονος σημασίας μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους, καθώς και εντός ζώνης 1.000 μ. από ζώνη απολύτου προστασίας (Ζώνη Α) των λοιπών αρχαιολογικών χώρων, κηρυγμένα πολιτιστικά μνημεία, ιστορικούς τόπους και παραδοσιακούς οικισμούς.

Β. Για τους αιολικούς σταθμούς
Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:
-Στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης
-Εντός περιοχών με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 m
-Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
-Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, καθώς και στους πυρήνες των εθνικών δρυμών
-Σε εκτός σχεδίου περιοχές στις οποίες προβλέπεται η ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού – αναψυχής
-Σε τμήματα των λατομικών περιοχών και μεταλλευτικών και εξορυκτικών ζωνών που λειτουργούν επιφανειακά
-Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ
-Σε ακτές κολύμβησης.

Ειδικότερα, εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), δηλαδή περιοχών προστασίας της ορνιθοπανίδας που αποτελούν μέρος του δικτύου NATURA 2000, επιτρέπονται αιολικοί σταθμοί μόνο κατ’ εξαίρεση, στην περίπτωση που συντρέχουν ταυτόχρονα 2 προϋποθέσεις:

-προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και
-το αιολικό δυναμικό είναι μεγαλύτερο από 7,5m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ).

Σημειώνεται ότι στο νέο Χωροταξικό πλαίσιο δεν υπάγονται:
-τα έργα που είναι ήδη σε λειτουργία, αυτά που έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση ή έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας του φακέλου τους έως την ημερομηνία θέσης του νέου ΕΧΠ σε δημόσια διαβούλευση,
-οι Εξαιρούμενοι σταθμοί ΑΠΕ (σταθμοί οι οποίοι εξαιρούνται από Βεβαίωση Παραγωγού/’Αδεια Εγκατάστασης & Λειτουργίας), πλην των φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. Βιομάζα/βιοαέριο <1MW, γεωθερμικοί σταθμοί <1MW, μικρές Α/Γ <60kW, μπαταρίες <1MW), -οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης και μεγάλοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί >15MW,
-οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί που εγκαθίστανται σε στέγες κτιρίων.