Η οργάνωση της παραγωγής των Ελλήνων ψαράδων

Γράφει ο Νίκος Σόκολος 

Σε ένα πραγματικό αδιέξοδο δηλώνουν ότι βρίσκονται οι αλιείς της χώρας, ιδιαίτερα όταν το υψηλό κόστος λειτουργίας, τα καύσιμα και η μείωση των αλιευμάτων δυσκολεύουν τη βιωσιμότητα των Ελλήνων ψαράδων. Ακόμα και όταν η ελληνική αγορά ενδέχεται να εξαρτάται από τα τουρκικά ψάρια λόγω της εγκατάλειψης του κλάδου.

Οι αλιείς υποστηρίζουν ότι η έλλειψη στήριξης από την πολιτεία αφήνει χώρο σε εισαγωγές, μεταξύ των οποίων και από τη χώρα της Τουρκίας. Και δεν έχουν άδικο. Το θέμα της παρουσίας των Τούρκων ψαράδων στα ελληνικά χωρικά ύδατα και κοντά στα νησιά του Αιγαίου αποτελεί επαναλαμβανόμενη πηγή έντασης, με πιο πρόσφατο χαρακτηριστικό τον Αύγουστο του 2026 ανοιχτά από το Αγαθονήσι.

Μέσα στου Αιγαίου τα νερά, ο υβριδικός πόλεμος που διεξάγεται σε όλη την ελληνοτουρκική μεθόριο, από τη Θράκη μέχρι και την Κύπρο, συντελείται σε πολλά επίπεδα. Οι Τούρκοι ψαράδες, με σκάφη μεγάλης αλιευτικής ικανότητας αλλά και με υπερσύγχρονο εξοπλισμό, βγαίνουν στο Αιγαίο, από τη Σαμοθράκη μέχρι τη Ρόδο, σε σχηματισμό στόλου, συντεταγμένα και οργανωμένα, με στόχο να μονοπωλήσουν τα αλιεύματα. Η αριθμητική τους υπεροχή είναι συντριπτική έναντι των δικών μας ψαροκαΐκων, αφού φτάνει σε μια αναλογία πέντε προς ένα.

Τα σκάφη αυτά δεν ψαρεύουν απλώς. Αμφισβητούν το δικαίωμα των ψαράδων μας να αλιεύουν στο Αιγαίο, τους σκίζουν τα δίκτυα, εμπεδώνουν την τουρκική παρουσία στις θάλασσές μας, καθώς και την αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Εδώ θα πρέπει να θυμίσουμε ότι η αλιεία στο Αιγαίο Πέλαγος αποτελεί μία από τις παλαιότερες δραστηριότητες στον κόσμο, καθώς οι Έλληνες ψαράδες δραστηριοποιούνται στην περιοχή εδώ και χιλιάδες χρόνια. Είναι επίσης γνωστό ότι η σχέση των Ελλήνων με τη θάλασσα και το ψάρεμα είναι βαθιά αποτυπωμένη στην ιστορία και τον πολιτισμό μας. Και αυτό το επιβεβαιώνουν τα αρχαιολογικά ευρήματα, οι κορυφαίες εθνολογικές και ιστορικές μελέτες, η ιστορία της ελληνικής αλιείας από τη γένεση του ελληνικού κράτους έως τις αρχές του 20ού αιώνα, αλλά ακόμα και ένας ολοκληρωμένος τρόπος ζωής με τους δικούς του κώδικες, τις τελετουργίες, τις κοινωνικές δομές, όπως και την τεχνογνωσία.

Η σημασία της αλιείας για τη ζωή της ελληνικής κοινωνίας απαριθμεί τις πολυάριθμες πλευρές της, τη συνέχεια της ισχυρής μας ναυτικής παράδοσης, τον εμπλουτισμό του προβληματισμού για τις διεκδικήσεις των Τούρκων στις ελληνικές θάλασσες, την απόδοση και την οικονομική διάσταση της αλιευτικής δραστηριότητας, των ψαράδων, του ψαρέματος και των αλιευμάτων στον ελληνικό χώρο. Τόσα χρόνια ενεργά, της καθημερινότητας, της κουλτούρας των ψαράδων, και το ενδιαφέρον για το πώς μέχρι τώρα οι Έλληνες ψαράδες ασχολούνται επαγγελματικά ή ακόμα και ερασιτεχνικά με την αλιεία, δεν μπορεί η δυναμική της να περιοριστεί από την πρακτική των τουρκικών σχεδιασμών, αλλά ούτε και από την ανεξέλεγκτη τουρκική δραστηριότητα.

Έτσι, λαμβάνοντας υπόψη όλα αυτά, οι Έλληνες επαγγελματίες αλιείς προχωρούν σε κλιμάκωση των κινητοποιήσεών τους, καθώς δεν θεωρούν ικανοποιητικές τις κυβερνητικές εξαγγελίες, ενώ παράλληλα σχεδιάζουν να προχωρήσουν σε καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ζητώντας να αναζητηθεί πού κατευθύνθηκαν τα χρήματα για την αλιεία του προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα».

Εντελώς ενημερωτικά, αναφέρουμε ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα έχει συνολικό προϋπολογισμό 519,64 εκατομμύρια, από τα οποία περίπου 363,75 εκατομμύρια –περίπου 70%– είναι ευρωπαϊκοί πόροι από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας. Ωστόσο, εκπρόσωποι των αλιέων τονίζουν ότι στους ψαράδες έχουν δοθεί μόνο 490 εκατομμύρια ευρώ για τις καταστροφές των διχτυών από τα δελφίνια.

Ειλικρινά ευχόμαστε ότι σε περίπου τρία χρόνια ενδεχομένως η ελληνική αγορά να μην εξαρτάται από τα τουρκικά ψάρια λόγω της εγκατάλειψης του κλάδου, αλλά να ενισχυθεί η οργάνωσή του, η παραγωγική και η εμπορική διαδικασία της ανάπτυξης του ψαρέματος, καθώς και των αλιευτικών εκτάσεων, παραγκωνίζοντας τους Τούρκους ή περιορίζοντάς τους στα δικά τους θαλάσσια πάρκα και ακτές. Η μοναδικότητα και η δυναμική της ελληνικής αλιείας ξεδιπλώνεται μπροστά μας.