Γράφει ο Ευάγγελος Ν. Χρηστάκης*
Κάθε φορά που συζητάμε για την ανάπτυξη της Άρτας, καταλήγουμε στις ίδιες διαπιστώσεις: διαθέτουμε εξαιρετικά αγροτικά προϊόντα, στρατηγική γεωγραφική θέση, ανθρώπους με γνώσεις και διάθεση να δημιουργήσουν, αλλά η περιοχή μας εξακολουθεί να υστερεί σε επενδύσεις, θέσεις εργασίας και παραγωγική ανάπτυξη.
Το ερώτημα είναι απλό: Γιατί;
Γιατί δεν υπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές. Καμία πόλη δεν μπορεί να προσελκύσει σοβαρές επενδύσεις όταν δεν διαθέτει οργανωμένους χώρους για την εγκατάσταση και ανάπτυξη επιχειρήσεων. Η Άρτα είναι από τους λίγους νομούς που εξακολουθούν να στερούνται ενός σύγχρονου Βιομηχανικού Πάρκου, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες των υφιστάμενων επιχειρήσεων της Άρτας να αναπτυχθούν και αποθαρρύνει νέους επενδυτές να επενδύσουν στη περιοχή.
Έχουν γίνει τα τελευταία 20 χρόνια αρκετές ατέρμονες συζητήσεις γύρω από το συγκεκριμένο θέμα, χωρίς όμως να έχει βρεθεί η λύση για τη κατασκευή ενός Βιομηχανικού Πάρκου. Έχουν σπαταληθεί χρήματα σε μελέτες οι οποίες δεν απέφεραν κανένα αποτέλεσμα.
Ένα Βιομηχανικό Πάρκο δεν είναι απλώς μια έκταση με οικόπεδα.
Είναι μια ολοκληρωμένη αναπτυξιακή υποδομή. Προσφέρει οργανωμένους χώρους, σύγχρονα δίκτυα, περιβαλλοντική προστασία, χαμηλότερο κόστος λειτουργίας και ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης. Δημιουργεί ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο οι επιχειρήσεις μπορούν να επενδύσουν, να καινοτομήσουν και να αναπτυχθούν.
Η Άρτα έχει όλα τα εφόδια για να εξελιχθεί σε κέντρο αγροδιατροφής και μεταποίησης της Ηπείρου. Τα ακτινίδια, τα εσπεριδοειδή, οι ελιές, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα πουλερικά, οι ιχθυοκαλλιέργειές, η εμφιάλωση νερού και συνολικά η τοπική παραγωγή μπορούν να αποκτήσουν πολύ μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία μέσα από νέες μονάδες μεταποίησης, τυποποίησης, συσκευασίας, αποθήκευσης, κέντρων διανομής και εξαγωγών.
Αυτό όμως απαιτεί τη χωροθέτηση και τη λειτουργία ενός Βιομηχανικού Πάρκου.Ταυτόχρονα, η Ιόνια Οδός έχει αλλάξει τα δεδομένα στις μεταφορές. Η Άρτα βρίσκεται πλέον σε πλεονεκτική θέση, με ταχύτερη πρόσβαση στα λιμάνια της Ηγουμενίτσας και της Πάτρας, καθώς και στα μεγάλα αστικά κέντρα. Η γεωγραφία μας ευνοεί. Εκείνο που λείπει είναι η αξιοποίησή της.
Η επόμενη μεγάλη επένδυση δεν θα επιλέξει την Άρτα επειδή διαθέτει μόνο καλές πρώτες ύλες. Θα την επιλέξει όταν βρει έτοιμες και σύγχρονες υποδομές.
Η δημιουργία Βιομηχανικού Πάρκου δεν αφορά μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις. Αφορά και τις υφιστάμενες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τους νέους επαγγελματίες, τους παραγωγούς, τους μηχανικούς, τους λογιστές, τους μεταφορείς, τους τεχνίτες και κάθε εργαζόμενο που θέλει να βλέπει την οικονομία της περιοχής να αναπτύσσεται. Αφορά τους νέους που σήμερα εγκαταλείπουν την Άρτα αναζητώντας ευκαιρίες αλλού.
Οι νέοι θέλουν να επιστρέψουν στον τόπο τους μετά τις σπουδές τους αλλά απαιτείται ένα υγιές εργασιακό περιβάλλον και θέσεις εργασίας. Κάθε νέα παραγωγική μονάδα σημαίνει νέες θέσεις εργασίας, περισσότερα εισοδήματα και μεγαλύτερη αισιοδοξία για το μέλλον.
Χαρακτηριστική είναι η πληθυσμιακή συρρίκνωση της Άρτας. Μέσα στην τελευταία εικοσαετία,σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο πληθυσμός του νομού μειώθηκε κατά 17.000 κατοίκους περίπου, δηλαδή σχεδόν κατά 22%.
Η φυγή των νέων προς μεγαλύτερα αστικά κέντρα ή το εξωτερικό, σε συνδυασμό με την υπογεννητικότητα, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για το μέλλον της περιοχής.
Το έργο αυτό δεν μπορεί να μείνει άλλο στις εξαγγελίες. Απαιτεί συγκεκριμένο σχέδιο, επιλογή κατάλληλης έκτασης, ολοκλήρωση των απαραίτητων μελετών, συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων και διεκδίκηση χρηματοδότησης από εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα. Οι πόροι υπάρχουν. Εκείνο που χρειάζεται είναι σχέδιο, συνεργασία και αποφασιστικότητα.
Την ώρα που άλλες δημόσιες παρεμβάσεις, που εξυπηρετούν άλλους σκοπούς και δεσμεύσεις, προχωρούν με ταχύτητα, η σημαντικότερη αναπτυξιακή υποδομή για την Άρτα εξακολουθεί να παραμένει σε εκκρεμότητα.
Η ανάπτυξη δεν έρχεται με ευχές. Δημιουργείται με υποδομές, σχέδιο και συνεργασία. Και σήμερα, καμία αναπτυξιακή υποδομή δεν είναι σημαντικότερη για την Άρτα από τη δημιουργία ενός σύγχρονου Βιομηχανικού Πάρκου.
Η συζήτηση οφείλει να βασιστεί σε επιστημονικά δεδομένα, ολοκληρωμένο MasterPlan και τεκμηριωμένη ενημέρωση των πολιτών ώστε οι αποφάσεις να ληφθούν με γνώμονα το μακροπρόθεσμο συμφέρον της Άρτας.
Όπου υπάρχουν υποδομές, έρχονται οι επενδύσεις.
Η αξία των οργανωμένων υποδοχέων δεν αποτελεί θεωρία. Αποδεικνύεται στη πράξη. Πρόσφατα μεγάλες επενδύσεις εγκαταστάθηκαν σε οργανωμένες Βιομηχανικές Περιοχές της χώρας, εκτός Αττικής, δημιουργώντας εκατοντάδες θέσεις εργασίας και ενισχύοντας την τοπική οικονομία.
• Στη ΒΙ.ΠΕ. της Τρίπολης εγκαταστάθηκαν πρόσφατα 3 μεγάλες Φαρμακευτικές εταιρείες DEMO, WinMedica και FARAN, με επενδύσεις συνολικού ύψους 400 εκατ. ευρώ και δημιουργία πάνω από 700 θέσεις εργασίας, με τη Τρίπολη να εξελίσσεται σε ένα από τους σημαντικότερους φαρμακευτικούς κόμβους της χώρας.
• Στη ΒΙ.ΠΕ. Πατρών ο Όμιλος ΒΙΑΝΕΞ εγκαινίασε τέλος Ιουνίου το νέο Κέντρο Έρευνας & Ανάπτυξης (R&D Center), μια στρατηγική επένδυση ύψους 12,47 εκατ. ευρώ που ενισχύει τις δυνατότητες φαρμακευτικής έρευνας και καινοτομίας της χώρας και συμβάλλει στην περαιτέρω ανάπτυξη της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας.
• Στη ΒΙ.ΠΕ. του Βόλου (Α’ ΒΙ.ΠΕ.), η METLEN δημιούργησε ένα νέο, σύγχρονο αμυντικό-βιομηχανικό οικοσύστημα (M Technologies Hub), συνολικού προϋπολογισμού που προσεγγίζει τα 250 εκατ. ευρώ. Το έργο περιλαμβάνει την ανάπτυξη έως και 6 εργοστασίων, με επίκεντρο την 4η παραγωγική μονάδα υψηλής τεχνολογίας για αμυντικό εξοπλισμό, άρματα μάχης και προηγμένες μεταλλικές κατασκευές.
• Στη δυτική είσοδο της Θεσσαλονίκης δημιουργήθηκε το HUB 26, το πρώτο μεγάλης κλίμακας βιοκλιματικό επιχειρηματικό πάρκο στη Βόρεια Ελλάδα, απέναντι από την πρώην ιστορική ζυθοποιία ΦΙΞ. Το νέο hub αποτελεί έναν καινοτόμο χώρο επιχειρηματικής δραστηριότητας, που φιλοξενεί εθνικές και πολυεθνικές εταιρείες, καθώς και χρηματοπιστωτικά ιδρύμα
τα.
Οι επενδύσεις δεν μπορούν να περιμένουν…
Επίσης επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στη περιοχή μας αλλά και επιχειρηματίες που κατάγονται από την Άρτα, αναζητούν και αγοράζουν εκτάσεις σε άλλες περιοχές που διαθέτουν Οργανωμένους Υποδοχείς για να αναπτύξουν τις επιχειρήσεις τους μη έχοντας τη δυνατότητα να επιχειρήσουν στη περιοχή της Άρτας.
Άλλες περιοχές της χώρας εκμεταλλεύτηκαν το Ταμείο Ανάκαμψης για την ένταξη σε πρόγραμμα χρηματοδότησης 20 Βιομηχανικών Πάρκων σε πανελλαδικό επίπεδο (υφιστάμενων και νέων).
Οι εγκεκριμένες προτάσεις περιλαμβάνουν Βιομηχανικές Περιοχές σε Λαμία, Ιωάννινα, Πρέβεζα, Αλεξανδρούπολη, Ηράκλειο, Κιλκίς, Βόλο, Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Σέρρες, Καρδίτσα, Λάρισα, Μελιγαλά, Πάτρα, δράμα, Κομοτηνή και τα Επιχειρηματικά Πάρκα Σχιστού, Οινοφύτων, Αλμυρού και Κορίνθου. Σε αυτές τις περιοχές δεν ενδιαφέρονται άραγε για το τόπο τους;
Είναι πραγματικά κρίμα να χάνονται τέτοιες ευκαιρίες…
Αν θέλουμε η Άρτα να είναι μια πόλη που παράγει, εξάγει, καινοτομεί και προσφέρει προοπτικές στους νέους της, οφείλουμε να ξεκινήσουμε τώρα. Όχι σε πέντε ή δέκα χρόνια.
Η επόμενη μεγάλη αναπτυξιακή κατάκτηση της Άρτας δεν πρέπει να συνεχίσει να είναι αντικείμενο συζήτησης. Πρέπει να γίνει συλλογικός στόχος.Η πρώτη οργανωμένη πρωτοβουλία πρέπει να είναι η σύσταση κοινής ομάδας εργασίας από τη Περιφέρεια, τον Δήμο, το Επιμελητήριο και τους παραγωγικούς φορείς με σαφές χρονοδιάγραμμα για την επιλογή θέσης, την ωρίμανση των μελετώνκαι τη διεκδίκηση χρηματοδότησης.
Γιατί οι πόλεις που επενδύουν σήμερα στις παραγωγικές τους υποδομές είναι εκείνες που θα πρωταγωνιστήσουν στην οικονομία του αύριο.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν χρειάζεται η Άρτα ένα Βιομηχανικό Πάρκο. Το ερώτημα είναι πόσες ακόμη επενδύσεις θα χαθούν και πόσα Αρτινόπουλα δεν θα επιστρέψουν στο τόπο τους μέχρι να αποφασίσουμε τη δημιουργία του…
*Ο Ευάγγελος Ν. Χρηστάκης είναι Πολιτικός Μηχανικός, Β’ Αντιπρόεδρος Επιμελητηρίου Άρτας