Η θεσμική εγγύηση των δημόσιων Πανεπιστημίων

Γράφει ο Νίκος Σόκολος

Στην Γαλλία, ένα νέο κύμα διαδηλώσεων και κινητοποιήσεων υπενθυμίζουν ότι δεν αποθαρρύνονται από την βία και την καταστολή των αστυνομικών δυνάμεων, ενώ διεκδικούν την ενίσχυση της δημόσιας εκπαίδευσης, μέσα από την αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης, μαζικές προσλήψεις και αναβάθμιση των σχολικών υποδομών.

Αντίθετα, στην Ελλάδα υπάρχει μεγάλη κινητικότητα για ίδρυση νέων ιδιωτικών σχολικών μονάδων και Πανεπιστημίων, σηματοδοτώντας την μετάβαση σε μια νέα εποχή, όπου η εκπαίδευση αντιμετωπίζεται ως πεδίο στρατηγικών επενδύσεων, με πρωταγωνιστικό ρόλο.

Παρά τις σημερινές προκλήσεις, τα κενά των εκπαιδευτικών στα σχολεία, τις μεγάλες αποκλίσεις στις πρακτικές και την απόκτηση της γνώσης, η ακαδημαϊκή ελευθερία στα δημόσια πανεπιστήμια αποτελεί θεμελιώδη συνταγματικό δικαίωμα, αλλά και θεσμική εγγύηση που εξασφαλίζει την αδεύσμευτη έρευνα, την διδασκαλία και την ελεύθερη διακίνηση των ιδεών. Όπως και το να διαμορφώνει ο κάθε φοιτητής το δικό του εκπαιδευτικό προφίλ, ανάλογα με τα ενδιαφέροντα του και με την μεγάλη ευελιξία στην επιλογή των μαθημάτων και των κατευθύνσεων.

Είναι γεγονός ότι οι φοιτητές απολαμβάνουν το δικαίωμα της Ελεύθερης πρόσβασης στην γνώση, στην κριτική αμφισβήτηση, στον δημοκρατικό διάλογο και της συμμετοχής στην ακαδημαϊκή ζωή, διασφαλίζοντας παράλληλα περισσότερα ακαδημαϊκά πρότυπα και αξιοπιστία στην σοβαρότητα του επιστημονικού έργου.

Με αυτές τις ελευθερίες, τα πρότυπα, τα ιδανικά, καθορίζουν οι φοιτητές την στάση τους απέναντι στην εκπαίδευση και στην κοινωνία, μια και με περισσότερες αξίες, που σχετίζονται με την πνευματική ανάπτυξη, αλλά και με την αλήθεια, όπως και με την δική τους κρίση, κατέθεσαν οι φοιτητές και οι φοιτητικοί σύλλογοι στεφάνια και γαρύφαλλα στο ιστορικό κτίριο του Εθνικού Μετσόβιου πολυτεχνείου.

Και εδώ το Πανεπιστημιακό αυτοδιοίκητο λειτουργεί ως θεσμικό ανάχωμα απέναντι στις εξωτερικές πιέσεις και σε αυτούς που ήθελαν να περιορίσουν τις εκδηλώσεις του τριημέρου, με στόχο να αλλοιώσουν την ανοικτή φύση της μνήμης του Πολυτεχνείου. Άλλωστε οι φοιτητικοί αγώνες, δεν πρέπει να ξεχνάμε, συνδέονται διαχρονικά με την υπεράσπιση των δημοκρατικών θεσμών, αλλά και με των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ώστε να μας θυμίζουν ότι οι σημερινές προκλήσεις αφορούν εξίσου και τα ιδιωτικά ιδρύματα, όπως και την συνέχεια τους, στο κοντινό μέλλον και στο αύριο.