Της Παναγιώτας Π. Λάμπρη,
πεζογράφου – ποιήτριας
Μια συνάδελφός μου έφυγε από τη ζωή και η ψυχή μου πονάει! Πολύ περισσότερο, διότι δεν πέθανε μόνο από παθολογικά αίτια! Κατέρρευσε απ’ όσα καθημερινά ζούσε από τους τυράννους που προσπαθούσε να διδάξει, έχοντας διατρέξει πλήθος ωρών εργασίας, όχι μόνο στις σχολικές αίθουσες, αλλά και για την πνευματική της ανέλιξη!
Και τώρα ο καθένας προσπαθεί ν’ αποδώσει ευθύνες, ακόμα και στη θανούσα, η οποία δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της, ώσπου το γεγονός να περάσει σταδιακά στη λήθη και μέχρι το επόμενο επεισόδιο να ταρακουνήσει πρόσκαιρα την κοινωνία.
Η συνάδελφος έζησε αυτό που και άλλοι συνάδελφοι έχουν ζήσει ή ζουν στα σχολεία! Να βρίσκονται, δηλαδή, αντιμέτωποι με μαθητές, οι οποίοι, πριν μπουν στην τάξη, σκέφτονται και οργανώνουν τι θα κάνουν στη διάρκεια του μαθήματος, χωρίς να ορρωδούν προ ουδενός! Εν προκειμένω, εκτόξευαν αντικείμενα, χτυπούσαν τα θρανία, πετούσαν καρέκλες, έβγαζαν κραυγές ζώων, κ.λπ., κλπ. Ωραία ατμόσφαιρα για να διδάξεις στ’ αλήθεια!
Και κάποιοι υπεύθυνοι, όπως διάβασα, αποφάνθηκαν πως η καθηγήτρια «δεν ήταν σε θέση να διδάξει»! Μάλιστα! Δεν ξέρω πόσοι κατανοούν το τι σημαίνει να σε ταπεινώνουν και να σε τρομοκρατούν αυτοί, που η Πολιτεία σού έχει ορίσει να διδάξεις, και τι σημαίνει οι ανώτεροί σου να νίπτουν τας χείρας τους με ένα «δεν είσαι σε θέση να διδάξεις», αθωώνοντας την ποικιλότροπη ταπείνωση και τη βία που υφίστασαι! Σας βεβαιώνω, πάντως, πως το γνωρίζω πολύ καλά κι όποιος θέλει ας το πιστέψει.
Διότι, εδώ και πολλά χρόνια, οι διδάσκοντες νιώθουν και είναι απροστάτευτοι απέναντι σ’ ένα σύστημα υποτίμησης και υπονόμευσης της εργασίας τους, στο οποίο μετέχουν οι μαθητές, οι γονείς, οι διευθυντές, οι συνδικαλιστές και, φυσικά, η Πολιτεία, η οποία, παρά τις προσπάθειες, μοιάζει να μην γνωρίζει πολλά από τα συμβαίνοντα στις σχολικές αίθουσες και στα προαύλια των σχολείων, των οποίων τη λειτουργία έχει αναθέσει σε συγκεκριμένα θεσμικά όργανα, για τα οποία δεν είναι του παρόντος να μιλήσω.
Από τα πολλά που διάβασα εξ αιτίας του γεγονότος, κάποιοι έσπευσαν να ζητήσουν μέτρα από την Πολιτεία! Δηλαδή, τι ακριβώς ζητούν! Να μπει η Πολιτεία σε κάθε σπίτι, για να διδάξει τους γονείς πως διαπαιδαγώγηση χωρίς όρια δεν υπάρχει και πως τα παιδιά οφείλουν να σέβονται τα αυτονόητα;
Διότι, όταν ο καθένας που διδάσκει, αντί να έχει τη συνεργασία των γονιών στο δύσκολο πράγματι έργο του, δέχεται την απαξία και την οργή τους για απίστευτους λόγους, συχνά μπροστά σε μαθητές -τα παιδιά κάποιων είναι άλλωστε τέλεια!- πώς θα διδαχθεί το κάθε παιδί να σέβεται και πώς δεν θα θεωρεί κάθε ενέργειά του όχι απλώς ορθή, αλλά επιτρεπτή; Όλο αυτό, μαζί με άλλα, οδηγεί σε αποθράσυνση, ειδικά όταν υπάρχει η βεβαιότητα μιας μικρής ή ακόμα και ανύπαρκτης τιμωρίας, συχνά υπό την απειλή, «τιμώρησέ με και θα δεις τι θα πάθεις!», «θα σου σπάσω το αυτοκίνητο!», «θα μάθω πού μένεις!», κ.λπ., κ.λπ.
Τρομοκράτηση με επιχειρήματα, δηλαδή!
Και πώς ο διδάσκων να μπει σε μια αίθουσα ως ελεύθερο πνεύμα να διδάξει υπό συνθήκες ταπείνωσης, τρομοκρατίας και απειλής; Το ξέρω, κάποιοι, έξω από τον χορό, θα χόρευαν, αλλά δεν πάει έτσι!
Όταν τέτοια συμβαίνουν, το ζήτημα είναι αν, και σύμφωνα με όσα διαβάζουμε, θα αποδοθούν ευθύνες για το συγκεκριμένο γεγονός. Διότι αν ως κοινωνία το ζητούμε αυτό για ορισμένα πρόσωπα και γεγονότα, για ζωάκια, κ.λπ., τι πρέπει να ζητούμε για τον Δάσκαλο που υφίσταται τα παραπάνω και πολλά άλλα; Αν αυτό δεν συμβεί, η επιλεκτική οργή της κοινωνίας δεν είναι απλά ύποπτη, αλλά και επικίνδυνη.
Εκτός και αποφασίσαμε πως θα επιβραβεύουμε τους αήθεις και θρασείς και θ’ απαξιώνουμε μέχρις εσχάτων αυτούς, τους οποίους ως κερί στον βοριά οφείλουμε να κλείνουμε προστατευτικά στην παλάμη μας, ή θεωρούμε πως οι Δάσκαλοι είναι περιττοί στην εποχή μας ή, ακόμα ακόμα, έχουμε πιστέψει πως «πέθαναν», όπως έλεγε ο αείμνηστος Δημήτρης Λιαντίνης, και πρέπει να πετάξουμε στον κάλαθο των αχρήστων τη ρήση του Μ. Αλεξάνδρου πως «το ευ ζην» το όφειλε στον Δάσκαλό του και να παραχωρήσουμε χωρίς υποσημειώσεις τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών και την προοπτική του μέλλοντος στην τηλεόραση και στα κοράκια του διαδικτύου!
Κλείνοντας, σημειώνω πως όσα έγραψα ως ελάχιστο μνημόσυνο στη μνήμη της συναδέλφου μου, Σοφίας Χρηστίδου, είναι λίγα μπροστά σ’ όσα θα μπορούσα να γράψω λόγω της μακράς θητείας μου στην εκπαίδευση. Εκείνο που συμπερασματικά έχω να υπομνήσω είναι πως γονείς, οι οποίοι ελάχιστα γράμματα γνώριζαν, μας είχαν διδάξει να λειτουργούμε με όρια και να σεβόμαστε τους δασκάλους μας! Καιρός να το πράξουν όλοι, διότι οι κοινωνίες που δεν σέβονται τους Δασκάλους οδηγούνται σε μια ιδιότυπη παρακμή, για να μην πω πως γίνονται ζούγκλα.