Στα όρια ο πλάτανος στο γεφύρι της Άρτας

Παρουσιάζει συμπτώματα μόλυνσης από τον μύκητα Ceratocystis platani

Έχει ανακηρυχθεί «διατηρητέο φυσικό μνημείο»

Αγώνας δρόμου μήπως γίνει το θαύμα και σωθεί

Μια σοβαρή εξέλιξη δημιουργεί ανησυχία αλλά και έντονα συναισθήματα στους Αρτινούς, με την εικόνα που παρουσιάζει ο υπεραιωνόβιος πλάτανος που βρίσκεται στην αριστερή όχθη του Αράχθου, δίπλα από το ιστορικό γεφύρι της Άρτας, και που από το 1976 έχει ανακηρυχθεί «διατηρητέο φυσικό μνημείο».

Πιθανόν η ασθένεια που αφάνισε τα πλατάνια στην Ελλάδα το Μεταχρωματικό Έλκος, το οποίο προκαλείται από τον μύκητα Ceratocystis platani να έχει προσβάλει και τον πλάτανο στο γεφύρια της Άρτας.
Μάλιστα ο Δήμαρχος Αρταίων, Χριστόφορος Σιαφάκας, σε δηλώσεις του στον τοπικό τηλεοπτικό σταθμό επιβεβαίωσε την κρισιμότητα της κατάστασης, σημειώνοντας πως το Δασαρχείο έχει ήδη λάβει δείγματα για εργαστηριακό έλεγχο. «Ενημερωθήκαμε ότι ο πλάτανος δεν άνθισε. Δεν ξέρουμε αν μπορούμε και τι να περισώσουμε, περιμένουμε τις οδηγίες των ειδικών», ανέφερε ο Δήμαρχος Αρταίων, σημειώνοντας πως ο μύκητας είχε εντοπιστεί σε δέντρα στην απέναντι όχθη στο παρελθόν.

Μάλιστα μόλις τον Ιανουάριο 2024, ο Δήμος Αρταίων ανακοίνωσε εργασίες κλάδευσης του Ιστορικού Πλατάνου που βρίσκεται στη Γέφυρα Άρτας. Η απόφαση αυτή ελήφθει λόγω του φυσιολογικού γήρατος του αιωνόβιου δένδρου και των άμεσων αναγκαίων μέτρων συντήρησης που πρέπει να ληφθούν για τη διατήρησή του, αλλά και την ασφάλεια του κοινού.

Ο Ιστορικός Πλάτανος αποτελεί Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης, σύμφωνα με την αριθμ. 72907/4097/27-08-76 απόφαση του υπουργείου Γεωργίας, αλλά και ένα σημαντικό στοιχείο της ιστορίας της περιοχής και η διατήρησή του ήταν προτεραιότητα για το Δήμο.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση από τον Δήμο, το Ιστορικό δέντρο έχει ανάγκη άμεσης κλάδευσης ώστε να αφαιρεθεί το βάρος και ο όγκος ξυλείας. Με την αφαίρεση των επικίνδυνων και νεκρών κλαδιών θα ελαττωθεί η επιβάρυνση του ήδη γερασμένου κορμού του και θα αποφευχθεί ο κίνδυνος απόσχισής του. Μάλιστα η διαδικασία θα εκτελούνταν υπό την παρουσία και επίβλεψη και του αρμόδιου υπαλλήλου της Διεύθυνσης Δασών Άρτας, σε συνεργασία με υπηρεσία Πρασίνου του Δήμου.

Η ιστορία
Ο πλάτανος του γεφυριού, γνωστός και ως «πλάτανος του Αλή Πασά», βρίσκεται στην αριστερή (ανατολική) όχθη του ποταμού Αράχθου, δίπλα από το ιστορικό Γεφύρι της Άρτας. Πρόκειται για ένα δέντρο ηλικίας περίπου 350 ετών με ύψος 10 μέτρα και περίμετρο 13,45 μέτρα. Αποτελεί ένα σύμβολο, καθώς στους κλάδους του και γύρω από τον κορμό του γίνονταν εκτελέσεις αιχμαλώτων επί Τουρκοκρατίας, ενώ στον κορμό του είχε χαράξει το όνομά του ο Βασιλιάς Γεώργιος Α’ το 1881.

Στον πλάτανο έχουν γίνει έργα στήριξης, ώστε να μην “ανοίξει” ο κορμός (έχει πολύ μεγάλη σπηλαίωση και τα μεγάλα κλαδιά έχουν αντίρροπες δυνάμεις), ενώ έχουν τοποθετηθεί και πέτρινες κολώνες για τη στήριξη κλαδιών.
Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, ο πλάτανος της Άρτας μαζί με την πλατεία Μονοπωλείου υπήρξαν τόποι εκτέλεσης αιχμαλώτων και αμάχων όπως μαρτυρούν και οι ακέφαλοι σκελετοί που βρέθηκαν στις ανασκαφές. Η επιλογή της πλατείας και του πλατάνου στη γέφυρα της Άρτας, είχε να κάνει με το γεγονός ότι αποτελούσαν πολυσύχναστα μέρη και η θέα των νεκρών λειτουργούσε παραδειγματικά για τους υπόδουλους Έλληνες

Λαϊκή παράδοση 
Σύμφωνα με την παράδοση, ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων, καθόταν κάτω από τον πλάτανο και έβλεπε τους κρεμασμένους Έλληνες, τους οποίους ο ίδιος είχε καταδικάσει σε θάνατο διά απαγχονισμού ενώ λέγεται επίσης ότι το δέντρο αποτελούσε και στόχο σκοποβολής του ίδιου του Αλή Πασά πριν από κάποια επιδρομή κατά των Σουλιωτών, γεγονός στο οποίο βασίστηκε και το δημοτικό τραγούδι «Τ’ έχεις καημένε πλάτανε και στέκεις μαραμένος με τις ριζούλες στο νερό και πάλι μαραμένος; Παιδιά μ’ σαν με ρωτήσατε, να σας το μολογήσω. Αλή πασάς επέρασε με δεκοχτώ χιλιάδες. Κι όλοι στον ίσκιο μ’ έκατσαν, εκάτσαν στη δροσιά μου κι όλοι σημάδι μ’ έβαλαν, κι όλοι με τουφεκίσαν. Μου κόψαν τα κλωνάρια μου, μαράθηκ’ η καρδιά μου κι αυτός ο γερ’-Αλή πασάς μου ρίχνει στην καρδιά μου.».